Tại sao trẻ hay đánh bạn? Tìm hiểu 7 nguyên nhân thường gặp

Vấn đề bạn bè đánh nhau thường xuyên xảy ra ở mọi độ tuổi, nhất là đối với trẻ em. Có phải nguyên nhân bởi vì con xấu tính hay không? Trên thực tế có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, có lý do đến từ bản thân của trẻ nhưng cũng có khả năng do sự ảnh hưởng từ môi trường xung quanh. Hãy cùng UPO tìm hiểu 7 nguyên nhân thường gặp dẫn đến việc trẻ hay đánh bố mẹ nhé!

Khám phá cơ thể chính mình

Trong độ tuổi phát triển, trẻ có xu hướng bạo lực và thường xuyên có những hành động tác động vật lý tới những người xung quanh. Đây là một phần trong quá trình bé khám phá chính mình. Đôi khi ba mẹ hoặc người xung quanh không làm gì sai, bé cũng không có bất kỳ sự khó chịu nào nhưng vẫn đánh người khác bởi vì nhu cầu phá về khả năng của cơ thể, bé muốn biết khi vung tay vào người khác sẽ xảy ra vấn đề gì, nếu đánh mạnh hơn và nhiều lần hơn có gây ra vấn đề gì hay không.

Những thứ diễn ra trong thời kỳ phát triển của bé đều vô cùng mới mẻ, thu hút sự tò mò và muốn khám phá của bé. Dần dần bé sẽ nhận ra những hành vi của mình là tiêu cực, khiến người khác khó chịu. Tuy nhiên có tiếp tục tái diễn những hành động này hay không còn tùy thuộc vào suy nghĩ và sự giáo dục cho bé. Ở giai đoạn này, ba mẹ cần nghiêm túc dạy dỗ lại cho bé về tính đúng sai của sự việc, nên nhắc nhở khi con làm sai, tuyệt đối không dung túng và bỏ qua chỉ bởi vì lý do con còn nhỏ, không biết gì. Chính những sự dễ dãi khi còn nhỏ sẽ trở thành thói quen xấu, ảnh hưởng đến quá trình hình thành tính cách của con trẻ sau này.

Trường hợp hay gặp nhất là khi trẻ lớn một chút sẽ thường giơ tay đánh ba mẹ và người xung quanh, ban đầu chỉ là hành động bình thường nhưng ba mẹ không nhắc nhở vì nghĩ trẻ con nhỏ sẽ dẫn đến tình trạng con ngày càng quá đáng hơn, thường xuyên đánh người khác khi không có được thứ mình muốn.

Con chưa thể tự chủ

Khi được 18 tháng tuổi, bé sẽ bước vào thời điểm thời điểm bắt đầu làm quen với các mối quan hệ và giao tiếp với mọi người. Khả năng nói chuyện, đi lại, xử lý tình huống cũng có những bước phát triển. Đồng thời, bé cũng đang phải học thêm những kỹ năng khác. Ở độ tuổi này, bé chưa nào tự kiểm soát được cảm xúc và hạng động của mình. Do đó trẻ dễ làm ra những hành động theo bản năng nhất là những lúc nóng giận hoặc khó chịu, dẫn đến hành vi đánh bạn bè và cả người xung quanh. Đặc biệt khi đến giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 2, trẻ sẽ càng khó kiểm soát hành động của mình, gây rắc rối khá nhiều cho ba mẹ.

Trong thời gian đó, bé trở nên cực kỳ ngang bướng, chỉ khăng khăng làm theo ý của mình, nếu không được thoải mái sẽ quấy khóc, ăn vạ và đánh người xung quanh. Ba mẹ cần nghiêm khắc chỉnh đốn lại, giáo dục để con hiểu những hành vi của mình là chưa đúng và nên học cách kiểm soát chính hành vi của mình cũng như dần dần dạy trẻ quản lý cảm xúc.

Thiếu kỹ năng xã hội và ngôn ngữ

Nguyên nhân thường gặp tiếp theo dẫn đến hành vi đánh bạn là do trẻ còn thiếu kỹ năng xã hội và kỹ năng giao tiếp. Ở khoảng 1- 3 tuổi, trẻ vẫn chưa hoàn thiện được những cách giao tiếp, thể hiện mong muốn hay điều tiết cảm xúc, do đó trẻ chỉ có thể thể hiện qua những hành vi bạo lực để thu hút sự chú ý.

Những cuộc cãi vã của trẻ với bạn bè thường bắt đầu khi cảm thấy không được đối xử công bằng, không được người khác tôn trọng và làm theo ý mình hoặc chúng đang cố gắng khẳng định những thứ thuộc chủ quyền của bản thân. Vì thiếu kỹ năng trong việc truyền đạt ý kiến nên dễ gây ra những sự hiểu lầm, tranh cãi và dẫn đến xích mích, thậm chí đánh nhau.

Ở độ tuổi này trẻ còn khá nhỏ để có thể nhận biết những chuẩn mực xã hội để cư xử cho lịch sự. Tuy nhiên ba mẹ cũng không nên quá lo lắng vì những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống sẽ được con tiếp thu dần dần theo độ tuổi. Thậm chí những bất đồng còn được coi là cơ hội tuyệt vời để con có thể thực hành các kỹ năng xã hội, giúp trẻ dần hiểu nhau hơn, biết đặt bản thân vào hoàn cảnh của người khác. Khi mâu thuẫn dẫn đến đánh nhau, bé còn có thể nghĩ ra cách xử lý xung đột một cách hợp lý. Lúc đó bé sẽ tự nhận thức được đánh nhau không phải là cách tốt nhất để giải quyết vấn đề hay có thể giúp chúng có những điều mình muốn.

Khi giải quyết những mâu thuẫn bằng những cách hoà bình, trẻ dần dần có được sự tinh tế, xây dựng các kỹ năng như đàm phán, xử lý tình huống,… Các bé cũng học được tầm quan trọng của việc quan sát, nhìn nhận vấn đề một cách bình tĩnh và biết cách nhìn nhận quan điểm của người khác, tôn trọng cảm xúc và tài sản của người khác..

Xem thêm: Dạy con nói suy nghĩ của mình – Khi “ngoan” không còn là sự nghe lời TUYỆT ĐỐI

Vì sao trẻ hay đánh bạn? – Do trẻ gặp vấn đề về sức khỏe, tinh thần

Được đáp ứng đầy đủ điều kiện phục vụ cho việc phát triển cơ thể một cách tốt nhất sẽ giúp bé cảm thấy thoải mái và có tính cách ôn hoà hơn. Ngược lại, những trẻ gặp vấn đề về sức khỏe và tinh thần rất dễ gây nên những hiện tượng bạo lực với bạn bè. Khi trẻ bị ốm và mệt mỏi thường rất dễ nổi cáu một cách vô cớ, nếu lúc này gặp những vấn đề nhỏ thôi cũng khiến trẻ trở nên nóng tính, khóc, chửi mắng hoặc ra tay đánh người mà mình tiếp xúc. 

Trường hợp bé bị ảnh hưởng về tinh thần sẽ không có đủ sự tỉnh táo cũng như kiểm soát được các hành vi, suy nghĩ của mình. Trong cuộc sống chúng ta cũng rất dễ thấy tình trạng khi bé bị sốt thường rất khó chịu, khóc lóc và đập phá lung tung. Tương tự như vậy, người ta cũng thường tránh xa những người có biểu hiện bị tâm thần hay mắc các bệnh về tâm lý bởi vì sợ sẽ bị họ đánh dù không ai làm gì ảnh hưởng họ cả.

Tìm kiếm những “ranh giới”

Theo phân tích của các chuyên gia, biểu hiện của việc đánh người do trẻ tìm kiếm những ranh giới lại mang một ý nghĩa tích cực. Đôi khi những người bạn thân hoặc ba mẹ trở thành đối tượng để trẻ bộc phát sự hung dữ của mình là bởi vì trẻ cảm thấy an toàn khi ở bên cạnh họ. Khi ở cùng những người lạ, bé luôn có những điều lo lắng, không dám thể hiện suy nghĩ và mong muốn của bản thân, còn khi ở cạnh những người thân, bé có cảm giác an toàn và đặt niềm tin để làm những điều mới mẻ, thách thức ranh giới của bản thân. Hơn nữa đây là khoảng thời gian trẻ bắt đầu tìm hiểu về các mối quan hệ mới, để hiểu mình có thể đẩy mọi thứ đi bao xa. Trẻ cũng đang muốn thử nghiệm các ranh giới thông qua hành vi của mình, xem xét phản ứng của những người xung quanh về hành vi của mình. Ví dụ ban đầu khi ba mẹ không đồng ý mua đồ chơi, bé sẽ khóc nhè hoặc giận dỗi. Vì được ba mẹ dỗ dành nên càng ngày bé sẽ tăng dần mức độ phản ứng của mình lên như la hét, bỏ cơm, ăn vạ hay thậm chí là đánh ba mẹ.

Ảnh hưởng từ môi trường sống không lành mạnh

Ngoài những tác nhân từ bản thân, trẻ em có hành vi bạo lực với bạn còn bởi vì nguyên nhân từ môi trường sống không lành mạnh. Chúng ta cùng phân tích về các tác nhân từ môi trường sống ảnh hưởng đến bé:

Từ phía gia đình

Ba mẹ sẽ là người mang đến ảnh hưởng nhiều trong việc hình thành tính cách của con. Cách ba mẹ giải quyết vấn đề của con sẽ tạo nên hình ảnh lý tưởng về sự công bằng trong tâm trí của trẻ. Tương tự, những hành động xử lý vấn đề của ba mẹ đối với người xung quanh hay bạo lực gia đình cũng sẽ phần nào tác động đến những hành vi bạo lực của trẻ. Nếu ba mẹ là người cộc cằn, thường xuyên gây gổ với hàng xóm hoặc ba mẹ hay cãi nhau, thậm chí đánh nhau sẽ để lại những ấn tượng xấu, dần dần ngấm vào tiềm thức và biến trẻ trở thành một người giống như vậy.

Từ phía bạn bè

Người ta có câu” Hãy cho tôi biết 5 người bạn của bạn là ai, tôi sẽ biết bạn là người như thế nào”. Việc chọn bạn mà chơi rất quan trọng với đối với quá trình phát triển của con. Nếu con chơi với những người bạn hút thuốc, lười học, hay bắt nạt bạn bè thì con cũng bị ảnh hưởng bởi tật xấu đó. Do vậy ba mẹ nên giáo dục con về cách giao du với những người bạn tốt, hãy quan tâm con em mình nhiều hơn để tránh các bé bị bạn xấu rủ rê.

Từ internet, mạng xã hội

Trong thời buổi hiện nay công nghệ phát triển và trẻ em cũng được tiếp xúc với mạng xã hội từ rất sớm. Chính vì tuổi còn nhỏ nên chưa thể phân biệt được những nguồn thông tin nào tốt và xấu, dễ dàng tiếp xúc với những văn hoá phẩm đồi truỵ, phim ảnh đầy tính bạo lực hay những trò chơi điện tử bắn súng, đánh nhau. Nếu không kiểm soát được thời gian chơi game có thể dẫn đến nghiện và bị ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ. Đã có rất nhiều vụ trẻ em nghiện chơi game bạo lực dẫn đến tính khí hung hăng, thực hiện những hành vi đánh nhau, thậm chí giết người. Không thể phủ nhận những tiện ích mà internet mang lại nhưng cũng nên cẩn thận với các tệ nạn được lan truyền trên đó.

Xem thêm: Dạy trẻ dùng mạng xã hội với 7 mối nguy cơ TIỀM ẨN hiện nay

Đó có thể là tính khí của trẻ

Một nguyên nhân tự nhiên dẫn đến tình trạng bạo lực là do tính khí của trẻ. Có những người sinh ra đã có sự nóng tính, dễ bị kích động. Trong khoảng thời gian khi còn nhỏ, ba mẹ nên có những biện pháp rèn luyện tính cách cho con, tuy không thể thay đổi hoàn toàn nhưng có thể giúp con hạn chế một phần nào những tính xấu. Nếu xuất hiện thái độ chống đối của trẻ, trẻ bắt đầu có những hành vi như la hét, ăn vạ hoặc gây gổ đánh nhau, ba mẹ hãy ngay lập tức phải khuyên ngăn trẻ, giáo dục cho con hiểu rằng hành động đó là sai trái, Nếu tiếp tục vi phạm cần có biện pháp nặng hơn, thậm chí xử phạt để bé có thể ghi nhớ và không tái phạm nữa.

Khi con tức giận, ba mẹ nên nhẹ nhàng hỏi rõ nguyên nhân, tuy nhiên không nên quá chiều chuộng, tạo cho bé thói quen đòi hỏi, khóc lóc mỗi khi muốn thứ gì đó hoặc có việc không vừa ý. Sau khi để con bình tĩnh, ba mẹ giải thích về vấn đề xảy ra để con hiểu, đồng thời giáo dục lại về cách xử lý tình huống cho phù hợp. 

Theo các chuyên gia, tính cách hung hăng là một phần của quá trình phát triển của trẻ, đặc biệt là trong khoảng 17 cho đến 24 tháng. Tuy nhiên, tùy vào tính cách của mỗi người mà một số trẻ sẽ thường xuyên có những hành vi bạo lực, một số khác lại ít khi làm vậy. Đó là một phần của quá trình phát triển và đặc điểm bẩm sinh của trẻ, các bậc phụ huynh không nên quá suy nghĩ tiêu cực. Điều quan trọng chính là dạy con cách kiềm chế cảm xúc của mình hoặc học cách thể hiện mong muốn của mình ra bằng lời nói thay vì có những hành vi làm tổn hại đến người khác.

Các khoá học rèn kỹ năng sống cho trẻ như khoá KidUP của trung tâm UPO là một trong những sự lựa chọn tuyệt vời của các bố mẹ hiện đại hiện nay – là trợ thủ đắc lực giúp phụ huynh xây dựng, rèn luyện thái độ sống đúng đắn cũng như tư duy tích cực cho trẻ. Khoá học KidUP dành cho các bé thiếu nhi và thiếu niên từ 9- 16 tuổi, KidUP sẽ mang đến những bài học về cách ứng xử lịch sự, giao tiếp với người xung quanh đúng mực, kỹ năng xử lý tình huống hợp lý cũng như các kỹ năng tự phòng vệ bản thân, làm việc nhóm, kỹ năng lãnh đạo,… 

Khoá học KidUP hiện đang liên tục tuyển sinh tại tất cả các chi nhánh của UPO trên cả nước.

Đăng ký khoá học KidUP cho bé NGAY

Hy vọng bài viết trên đây đã giúp các bố mẹ phần nào giải đáp được câu hỏi “Tại sao trẻ hay đánh bạn” cũng như hiểu hơn về tâm lý con trẻ. Hãy tiếp tục theo dõi những tin tức mới nhất từ UPO để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích.

trường đào tạo kỹ năng UPO

cho thanh thiếu niên từ 10-16 tuổi

đăng ký sớm

Nha Trang

Hà Nội / Đà Nẵng

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.