4 Điều cha mẹ cần biết để giúp con an toàn trên mạng xã hội
16/10/2024
16 Th10
Trong thời đại công nghệ phát triển, việc dạy trẻ từ 6-10 tuổi về an toàn trên mạng Internet là vô cùng quan trọng. Trẻ em ở độ tuổi này bắt đầu tiếp xúc nhiều hơn với các thiết bị điện tử và cần được trang bị kiến thức để tránh những rủi ro trực tuyến. Bài viết này sẽ cung cấp cho ba mẹ các phương pháp hiệu quả để giúp con hiểu và thực hành an toàn khi sử dụng Internet.
Tại sao trẻ em cần được giáo dục về an toàn trên mạng?
Trong thế giới hiện đại, Internet đã trở thành công cụ hữu ích giúp trẻ học tập, giải trí và khám phá kiến thức. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, mạng Internet cũng ẩn chứa nhiều nguy hiểm tiềm ẩn mà nếu không được giáo dục đúng cách, trẻ rất dễ gặp phải. Ba mẹ cần hiểu rõ những rủi ro để có thể bảo vệ con khi lướt internet.
Tin tặc xâm nhập: Hacker có thể xâm nhập vào thiết bị của trẻ, lấy cắp thông tin cá nhân hoặc lừa đảo qua các liên kết hoặc ứng dụng độc hại.
Ứng dụng và phần mềm nguy hiểm: Trẻ có thể vô tình tải về những ứng dụng hoặc phần mềm độc hại, khiến thiết bị bị tấn công và dữ liệu cá nhân bị lộ.
Nội dung độc hại: Trẻ dễ dàng tiếp xúc với video, trò chơi, hoặc trang mạng chứa bạo lực, ngôn từ không phù hợp, làm ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và hành vi.
Giao tiếp với người lạ: Trẻ có thể bị lôi kéo trò chuyện với người lạ thông qua các ứng dụng trực tuyến, dẫn đến nguy cơ bị lợi dụng hoặc lừa gạt thông tin.
Giả danh và lừa đảo: Kẻ xấu giả danh người quen để lấy lòng tin, từ đó lừa trẻ chia sẻ thông tin cá nhân hoặc thực hiện những hành vi nguy hiểm.
Một ví dụ điển hình là trường hợp của bé An, 10 tuổi, sống tại Hà Nội. Bé An rất thích chơi game trực tuyến và thường xuyên tham gia vào các trò chơi cùng bạn bè. Một lần, trong khi tải về một trò chơi mới, An vô tình nhấp vào một liên kết không an toàn. Ngay sau đó, thiết bị của bé bị nhiễm phần mềm độc hại, khiến thông tin cá nhân của gia đình bị xâm phạm. Điều này đã khiến bố mẹ An vô cùng lo lắng và phải tốn nhiều công sức để khắc phục hậu quả.
Hay như trường hợp của bé Minh, 8 tuổi, ở Nha Trang, bé thường xem các video giải trí trên YouTube. Tuy nhiên, chỉ trong một lần tìm kiếm không cẩn thận, bé Minh đã nhấp vào một video có nội dung bạo lực, không phù hợp với lứa tuổi. Sau khi xem, Minh trở nên lo lắng và hay có ác mộng, khiến tâm lý của bé bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dẫn đến sự thiếu tập trung trong học tập và cuộc sống hàng ngày.
Trẻ cần được trang bị kiến thức để tránh những rủi ro trực tuyến
Dạy trẻ về bảo mật thông tin cá nhân
Ngày nay, khi công nghệ phát triển, trẻ em tiếp cận với Internet và các thiết bị thông minh từ rất sớm. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc dạy con về bảo mật thông tin cá nhân. Thông tin cá nhân bao gồm tên, địa chỉ nhà, số điện thoại, trường học, và thậm chí cả những bức ảnh cá nhân. Nếu trẻ không được giáo dục về cách bảo vệ thông tin này, chúng có thể gặp phải những rủi ro nghiêm trọng khi sử dụng Internet.
Các biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân cho trẻ
Giới hạn thông tin chia sẻ: Ba mẹ cần dạy con chỉ chia sẻ thông tin với những người mà bé thực sự tin tưởng. Ví dụ, nếu trẻ sử dụng mạng xã hội hay chơi game trực tuyến, hãy hướng dẫn bé không chia sẻ địa chỉ, số điện thoại hay trường học cho bất kỳ ai không quen biết.
Cảnh báo về người lạ: Trẻ em cần hiểu rằng không phải ai trên mạng cũng là người tốt. Hãy dạy trẻ không kết bạn với người lạ trên mạng xã hội hoặc chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ.
Sử dụng các cài đặt bảo mật: Cha mẹ nên hướng dẫn con cách sử dụng các tính năng bảo mật trên các nền tảng trực tuyến, như cài đặt quyền riêng tư, chặn người lạ gửi tin nhắn hay kiểm tra xem ai có thể xem thông tin của bé.
Không chỉ dạy con cách bảo mật thông tin cá nhân, phụ huynh cần theo dõi hoạt động của con trên mạng. Đừng ngần ngại cùng con thảo luận về những nguy cơ khi sử dụng Internet, đồng thời tạo điều kiện để con chia sẻ khi gặp phải tình huống bất thường. Sự quan tâm và hướng dẫn đúng lúc sẽ giúp trẻ hình thành thói quen an toàn khi sử dụng mạng.
Dạy trẻ nhận biết và tránh nội dung độc hại
Khi trẻ em ngày càng sử dụng Internet nhiều hơn, việc tiếp xúc với các nội dung không phù hợp là điều không thể tránh khỏi. Các nội dung độc hại trên mạng có thể gây ảnh hưởng xấu đến tư duy và hành vi của trẻ nếu không được bảo vệ và hướng dẫn đúng cách. Việc dạy trẻ cách nhận biết và tránh xa những nội dung này là một trong những nhiệm vụ quan trọng của phụ huynh.
Trên Internet, trẻ có thể dễ dàng bắt gặp các loại nội dung độc hại mà chúng chưa đủ khả năng nhận thức đúng sai. Điển hình là các nội dung bạo lực, chứa ngôn từ thô tục, cảnh đánh nhau, hành vi bạo hành có thể ảnh hưởng đến tâm lý trẻ, khiến chúng trở nên hung hăng hoặc lo sợ.
Ngoài ra, nội dung khiêu dâm là một trong những nguy hiểm lớn mà phụ huynh cần quan tâm. Những hình ảnh hay video không phù hợp với lứa tuổi có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển tinh thần của trẻ. Cuối cùng, tin giả (fake news) – những thông tin sai lệch hoặc được tạo ra để gây hoang mang, kích động cũng là một loại nội dung độc hại trẻ dễ gặp phải.
Cách nhận biết nội dung độc hại
Khi thấy hình ảnh, tiêu đề có chứa những từ ngữ hoặc hình ảnh bạo lực, thô tục, trẻ cần biết rằng đó có thể là một dấu hiệu của nội dung độc hại.
Các video hay trang web yêu cầu đăng nhập bằng thông tin cá nhân cũng là một dấu hiệu không an toàn mà trẻ cần tránh xa.
Nếu con cảm thấy khó chịu hoặc không an toàn khi xem bất kỳ nội dung nào, hãy lập tức dừng lại và báo ngay cho người lớn.
Dạy trẻ giao tiếp an toàn trên mạng
Internet mở ra một thế giới rộng lớn, nơi trẻ có thể kết nối, học hỏi và chia sẻ. Tuy nhiên, việc giao tiếp trực tuyến cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là khi trẻ chưa biết cách bảo vệ bản thân.
Những điều trẻ cần lưu ý khi giao tiếp trực tuyến
Tôn trọng người khác: Dạy trẻ luôn thể hiện sự lịch sự, văn minh khi giao tiếp trực tuyến, tránh những lời lẽ tiêu cực, xúc phạm hay công kích cá nhân.
Không lan truyền tin giả: Trẻ cần hiểu tầm quan trọng của việc kiểm tra nguồn tin và không chia sẻ những thông tin không chính xác hoặc gây hiểu lầm.
Tránh tranh cãi không cần thiết: Nếu gặp phải tranh luận trực tuyến, khuyến khích trẻ giữ bình tĩnh, tránh phản ứng gay gắt, và không tham gia vào các cuộc tranh cãi vô ích.
Để giúp trẻ giao tiếp an toàn, cha mẹ nên đặt ra những quy tắc cơ bản và dễ hiểu khi sử dụng Internet. Một trong những quy tắc đầu tiên là trẻ chỉ được sử dụng máy tính hoặc điện thoại ở những không gian chung của gia đình, chẳng hạn như phòng khách. Điều này giúp cha mẹ dễ dàng quan sát, giám sát và can thiệp khi cần thiết.
Để giúp trẻ giao tiếp an toàn, cha mẹ nên đặt ra những quy tắc cơ bản và dễ hiểu khi sử dụng Internet
Ngoài ra, quy định về thời gian và nội dung truy cập cũng rất quan trọng. Hạn chế thời gian sử dụng Internet sẽ giúp trẻ không bị cuốn vào những hoạt động không lành mạnh và giữ được sự cân bằng giữa học tập và giải trí. Đồng thời, cha mẹ cũng cần thống nhất với con về việc chỉ được phép truy cập vào những trang web và ứng dụng phù hợp với lứa tuổi.
Việc dạy trẻ 6-10 tuổi về an toàn trên mạng là bước quan trọng giúp con tự tin khám phá thế giới trực tuyến một cách lành mạnh và an toàn. Bằng cách trang bị cho trẻ những kiến thức cơ bản về bảo mật thông tin và cách nhận diện rủi ro, phụ huynh có thể yên tâm hơn khi con sử dụng internet. Đừng quên luôn đồng hành cùng trẻ và tạo ra một môi trường học tập tích cực. Ba mẹ có thể đăng ký ngay khóa kỹ năng sống KID UP để trang bị cho con những kỹ năng sống thiết thực, giúp con tự bảo vệ mình và phát triển toàn diện trong thế giới số!
Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…
"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.
