Trẻ thường im lặng khi bị cha mẹ mắng, đây là một hiện tượng phổ biến mà nhiều bậc phụ huynh có thể chưa hiểu rõ nguyên nhân. Bài viết này sẽ khám phá tại sao trẻ chọn cách im lặng thay vì phản ứng khi bị mắng, từ đó giúp cha mẹ có cái nhìn sâu sắc hơn về tâm lý của con mình. Hiểu được nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ tìm ra những phương pháp giáo dục hiệu quả và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn với con cái.

Mục lục

Trẻ cảm thấy thế nào khi bị mắng?

Khi bố mẹ nói những lời thô lỗ với con, bề ngoài chúng sẽ “giả vờ” im lặng hợp tác với uy quyền mà bố mẹ giáng xuống, nhưng thực ra trong lòng con lại chằng chịt những vết sẹo của sự tổn thương.

Mỗi đứa trẻ sẽ có cách phản ứng khác nhau khi bị la mắng. Tương tự, chúng cũng sẽ dùng những cách khác nhau để thể hiện nỗi đau trong lòng.

Phản ứng của trẻ sau khi bị mắng

Làm ngơ!

Khi trẻ bị cha mẹ mắng, một phản ứng phổ biến là làm ngơ. Điều này không chỉ là biểu hiện của sự bất lực mà còn là cách trẻ tự bảo vệ mình khỏi cảm xúc tiêu cực. Làm ngơ là cơ chế đối phó khi trẻ cảm thấy quá tải về mặt tinh thần. Trẻ có thể không nghe thấy lời mắng mỏ của cha mẹ, hoặc đơn giản là không phản ứng lại. Điều này có thể làm cho cha mẹ cảm thấy thất vọng hơn, nhưng thực chất, đó là cách trẻ đối phó với căng thẳng. Trẻ làm ngơ không phải vì thiếu tôn trọng mà vì không biết cách đối phó với tình huống này như thế nào.

Làm ngơ cũng có thể là dấu hiệu của sự thiếu kết nối giữa cha mẹ và con cái. Khi trẻ không cảm thấy được lắng nghe hoặc thấu hiểu, trẻ sẽ chọn cách làm ngơ như một cách để tự bảo vệ mình. Điều này có thể dẫn đến việc trẻ dần dần rời xa sự giao tiếp và kết nối với cha mẹ. Vì vậy, điều quan trọng là cha mẹ cần hiểu rằng việc mắng mỏ không phải là phương pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề. Thay vào đó, nên tạo ra một môi trường giao tiếp mở và thấu hiểu để trẻ cảm thấy an toàn và có thể chia sẻ cảm xúc của mình.

Khi bị bố mẹ mắng, những đứa trẻ sẽ không nghĩ đến việc sửa sai khi làm sai, mà chỉ nghĩ xem lần sau phải làm gì để cha mẹ không phát hiện ra. Bởi lẽ, chúng coi việc cha mẹ la mắng là lẽ thường tình, nếu la mắng đánh chửi nhiều thì con cái sẽ “miễn dịch” và trở nên bướng bỉnh hơn.

“Trả thù” cha mẹ bằng sự nổi loạn

Phụ huynh càng la mắng, trẻ càng nổi loạn. Khi con còn nhỏ, những lời nói nặng nề của cha mẹ thường có tác dụng, nhưng khi chúng lớn hơn, tác dụng đó sẽ mất dần hoặc sẽ có những “phản ứng ngược”.

Một số trẻ phản ứng với việc bị mắng bằng cách nổi loạn. Hành vi này có thể bao gồm từ việc không tuân theo lời cha mẹ đến việc làm những điều cha mẹ cấm. Trẻ nổi loạn thường cảm thấy bị áp đặt và không được tôn trọng, do đó, con chọn cách “trả thù” để thể hiện sự bất mãn. Sự nổi loạn không chỉ là cách để trẻ thu hút sự chú ý mà còn là biểu hiện của sự bất lực khi không biết cách giải quyết vấn đề.

Nổi loạn có thể gây ra nhiều hậu quả tiêu cực, bao gồm mất niềm tin giữa cha mẹ và con cái, cũng như các vấn đề về hành vi và học tập. Bố mẹ cần hiểu rằng sự nổi loạn là tín hiệu cho thấy trẻ đang cần sự hỗ trợ và thấu hiểu. Thay vì mắng mỏ, bố mẹ nên tìm cách để trẻ cảm thấy được tôn trọng và lắng nghe. Điều này có thể bao gồm việc thảo luận một cách bình tĩnh và mở lòng về những vấn đề mà trẻ đang gặp phải, cũng như đưa ra những giải pháp thay thế cho hành vi nổi loạn.

Phụ huynh càng la mắng, trẻ càng nổi loạn

Ngôn ngữ khẳng định và ngôn ngữ phủ định

Trẻ em thường sử dụng ngôn ngữ để phản ứng lại khi bị mắng. Một số trẻ chọn cách sử dụng ngôn ngữ khẳng định để bảo vệ bản thân và lập trường của mình. Con có thể nói những câu như “Con không làm sai” hoặc “Con không đáng bị mắng”. Ngôn ngữ khẳng định cho thấy trẻ đang cố gắng tự bảo vệ và giữ vững lòng tự trọng. Điều này có thể dẫn đến những cuộc tranh cãi không có hồi kết giữa cha mẹ và con cái nếu không được giải quyết một cách khéo léo.

Ngược lại, một số trẻ lại sử dụng ngôn ngữ phủ định, biểu hiện qua việc tự trách mình hoặc nói những câu như “Con không bao giờ làm đúng” hoặc “Con là người xấu”. Ngôn ngữ phủ định thường đi kèm với cảm giác tự ti và mặc cảm. Bố mẹ cần đặc biệt chú ý và giúp trẻ xây dựng lại lòng tự tin bằng cách khuyến khích và công nhận những nỗ lực của trẻ. Việc lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của trẻ sẽ giúp cải thiện mối quan hệ của hai bên.

Phản ứng của sự “bất an”

Sự bất an là một phản ứng phổ biến khác khi trẻ bị mắng. Trẻ có thể cảm thấy lo lắng, sợ hãi và không an toàn trong môi trường gia đình. Bất an thường biểu hiện qua việc trẻ trở nên rụt rè, sợ hãi khi phải đối mặt với cha mẹ hoặc những tình huống căng thẳng. Con có thể bị mất ngủ, ăn uống kém, hoặc trở nên lầm lì và ít nói hơn. Sự bất an không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe và học tập.

Để giúp con vượt qua sự bất an, bố mẹ cần tạo ra một môi trường an toàn và ổn định. Điều này bao gồm việc thể hiện tình yêu thương và sự ủng hộ, cũng như giảm bớt các hành vi mắng mỏ và trừng phạt. Bố mẹ nên dành thời gian để lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của trẻ, đồng thời khuyến khích con chia sẻ những lo lắng và khó khăn với bố mẹ.

Xem thêm: Cách dạy trẻ ăn vạ với 12+ tips “điều trị” TẬN GỐC!

“Liệu con trẻ có đang thái quá với việc bị la mắng?”

Trước khi trả lời câu hỏi này,các bậc phụ huynh hãy suy ngẫm: “Khi chúng ta mắc lỗi lầm, chúng ta mong muốn người khác sẽ đối xử với lỗi lầm của mình như thế nào?”

Có một bạn trẻ đi thi bằng lái xe, do hồi hộp nên đã phạm lỗi liên tục trong quá trình tập lái. Huấn luyện viên của cô ấy, không kiềm chế được sự tức giận, đã lớn tiếng: “Có thế mà cũng không làm được là sao?”. Khi bị la mắng, cô càng trở nên căng thẳng và sau khi buổi tập kết thúc, cô không kìm được nước mắt, nói rằng: “Cuối cùng tôi cũng hiểu cảm giác của bọn trẻ khi làm bài tập về nhà.”

Khi mắc sai lầm, chẳng ai muốn chịu đựng những lời chỉ trích gay gắt từ người khác; sự thấu hiểu và đồng cảm mới là điều cần thiết lúc này. Lỗi lầm của con cái cũng vậy, càng phản ứng tiêu cực, bực bội, hung hăng bao nhiêu thì càng dễ đẩy con cái vào tình thế bị cô lập bấy nhiêu. Vì vậy, trước các hành vi không phù hợp của trẻ, bố mẹ cần học cách kiềm chế cảm xúc của mình.

Như Rhona Renner đã nói: “Cần nhiều thời gian và nỗ lực hơn để hàn gắn một mối quan hệ đã bị tổn thương bởi những lời nói giận dữ và gọi tên rõ hơn là cho bản thân một chút thời gian để bình tĩnh lại.”

Liệu con trẻ có đang thái quá với việc bị la mắng?

Xem thêm: 10 Phương pháp dạy con tuổi dậy thì khéo léo, hiệu quả nhất. Ba mẹ áp dụng càng sớm càng tốt

Thứ hai, hãy học cách bao dung với con cái. Trẻ em phạm sai lầm, đôi khi chúng chỉ lựa chọn sai thời điểm, bản chất của chúng không xấu, thậm chí có thể nói là những đứa trẻ ngoan, có động cơ tích cực. Khi nhận ra điều này, cha mẹ sẽ thông cảm cho con. Sự thiếu thay đổi của con thực ra đang nhắc nhở cha mẹ phải suy ngẫm và thay đổi cách giao tiếp tích cực với chúng.

Việc cha mẹ kiềm chế cảm xúc và bao dung với con cái không chỉ giúp trẻ cảm thấy an toàn mà còn xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn giữa cha mẹ và con. Hãy nhớ rằng, sự hiểu biết và đồng cảm là chìa khóa để nuôi dạy con cái một cách hiệu quả và đầy tình yêu thương.

Trẻ thường im lặng khi bị cha mẹ mắng bởi vì sự căng thẳng và lo sợ. Sự chỉ trích gay gắt không giúp trẻ cải thiện mà chỉ khiến trẻ cảm thấy bị cô lập và thiếu tự tin. Qua bài viết này, mong rằng sẽ giúp bố mẹ biết rằng việc thấu hiểu và đồng cảm là điều cần thiết để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với con cái. Hãy kiềm chế cảm xúc và bao dung khi trẻ mắc lỗi, tạo điều kiện để trẻ cảm thấy an toàn và được yêu thương.

Để trang bị cho con tư duy tích cực, thái độ sống đúng đắn và những kỹ năng sống cần thiết, hãy đăng ký ngay lớp DREAM UP của UPO. DREAM UP cung cấp các chương trình đào tạo kỹ năng sống toàn diện, giúp trẻ phát triển toàn diện và tự tin khi bước ra ngoài xã hội. Hãy theo dõi các bài viết mới nhất của UPO để nhận giá trị tuyệt vời dạy con.

trường đào tạo kỹ năng UPO

cho thanh thiếu niên từ 10-16 tuổi

đăng ký sớm

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.

Bài cùng danh mục