Việc trả tiền cho trẻ khi làm việc nhà đang trở thành một chủ đề gây tranh cãi giữa các bậc phụ huynh. Nhiều người cho rằng đây là cách hiệu quả để dạy trẻ về giá trị của lao động và quản lý tài chính, trong khi những người khác lo ngại rằng điều này có thể tạo ra thái độ không đúng đắn về trách nhiệm gia đình. Bài viết này sẽ chia sẻ tới ba mẹ về lợi ích và hạn chế của việc trả tiền cho trẻ làm việc nhà, giúp anh chị đưa ra quyết định tốt nhất cho con mình.

Mục lục

Thói Quen Trả Tiền Cho Trẻ Làm Việc Nhà: Một Truyền Thống Lâu Đời và Hiện Đại Hóa

Truyền thống trả tiền cho trẻ khi làm việc nhà đã ăn sâu vào các gia đình Mỹ suốt hơn một thế kỷ. “Động lực của trẻ sẽ được nhân đôi,” theo Steven Mintz, nhà sử học từ Đại học Texas ở Austin. Thứ nhất, việc này giúp trẻ tự tin tham gia vào các hoạt động mua sắm, như mua kẹo, đồ chơi hoặc các vật dụng nhỏ mà không cần xin phép cha mẹ. Thứ hai, nó dạy trẻ về giá trị của lao động và đồng tiền.

Theo Viện Kế toán Công chứng Mỹ, trung bình trẻ em Mỹ nhận khoảng 800 USD tiền tiêu vặt mỗi năm. Tuy nhiên, khoản tiền này thường được liên kết với các công việc nhà mà trẻ thực hiện, giống như một “mức lương” cho những nhiệm vụ nhỏ nhặt hàng ngày.

Đáp ứng nhu cầu quản lý tiền tiêu vặt, nhiều ứng dụng di động đã ra đời. Homey, được hơn 100.000 gia đình sử dụng, cung cấp biểu đồ giúp phụ huynh dễ dàng kiểm soát tiền trợ cấp dựa trên việc hoàn thành công việc nhà. Tương tự, BusyKid, ra mắt đầu năm 2018 và được sử dụng bởi 25.000 gia đình, cho phép trẻ đầu tư vào thị trường chứng khoán bằng tiền của mình, nhằm giáo dục trẻ về quản lý tài chính cá nhân từ sớm.

Thưởng cho trẻ em bằng tiền có tốt như ba mẹ nghĩ

Liệu việc trả tiền cho trẻ mỗi lần chúng nhặt quần áo vứt bừa bãi có mang lại hiệu quả lâu dài? Ba mẹ có trả tiền cho chính mình mỗi khi dọn dẹp những gì mình bày ra không?. Phụ huynh cần làm rõ với trẻ rằng một số công việc là trách nhiệm bắt buộc để duy trì sự gọn gàng trong gia đình, không phải để được trả công. “Trong gia đình, không ai trả tiền để bạn tự buộc dây giày hay cất quần áo,” Tuy vậy, việc nuôi dạy con cái không phải lúc nào cũng dễ dàng, đôi khi cha mẹ cần “khích lệ” trẻ bằng một số biện pháp nhất định. Trẻ em nên làm việc nhà với cùng lý do người lớn làm việc nhà. Đó là vì việc nhà cần được hoàn thành, không phải vì mong đợi được trả công.

Việc nhờ trẻ làm việc nhà sau đó trả lương vô tình chúng ta đã khước từ sự giúp đỡ của trẻ. Chúng ta tranh thủ làm việc vặt khi trẻ ngủ trưa, chúng ta vô tình truyền thông điệp rằng giúp đỡ bố mẹ là một gánh nặng. Do vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi bản năng của trẻ bị dập tắt. Đến khi con khoảng 6-7 tuổi, chúng ta bắt đầu nghỉ giờ con đã sẵn sàng để làm việc vặt hay ít nhất là tự chăm sóc bản thân, thì chúng đã mất hết mong muốn giúp đỡ bố mẹ rồi.

Thưởng tiền sẽ khiến con có tâm lý đặt nặng vấn đề tiền bạc

Trường hợp đó xảy ra với gia đình chị H., ở Tây Hồ, Hà Nội. Ban đầu, chị H cũng lấy tiền để dụ con. Mỗi lần con rửa bát chị sẽ trả cho con 10.000 đồng. Nhưng việc này chỉ có tác dụng trong một thời gian vì có hôm cậu con trai lười không muốn rửa và chê số tiền mẹ thưởng quá ít, không bõ công.

Rồi có những bé đã mặc cả mẹ thẳng thừng chuyện “tăng lương” khi làm việc nhà vì dần dần chúng sẽ thấy không thỏa mãn với số tiền mà bố mẹ cho ban đầu. Dùng tiền để động viên con, nếu không cẩn thận, anh chị sẽ hướng con sai đường!

Vậy thưởng cho con như thế nào mới đúng?

Áp dụng hệ thống điểm thưởng thay vì tiền

Thay vì trả tiền cho trẻ khi làm việc nhà, nhiều phụ huynh đã chuyển sang sử dụng điểm thưởng để khuyến khích con mình. Cách tiếp cận này không chỉ tạo động lực cho trẻ mà còn giúp chúng hiểu rõ hơn về trách nhiệm và tự giác trong việc giữ gìn nhà cửa gọn gàng.

Thay vì trả tiền cho trẻ khi làm việc nhà, ba mẹ dùng điểm thưởng

Tính điểm cho mỗi công việc: Cha mẹ có thể tạo ra một hệ thống điểm số cho mỗi công việc nhà. Ví dụ, dọn phòng có thể được tính 5 điểm, dọn bàn ăn là 3 điểm. Việc tính điểm không chỉ đơn giản mà còn giúp trẻ dễ dàng hiểu và tham gia vào các công việc hàng ngày một cách hào hứng.
Quà tặng khi tích lũy điểm: Sau khi tích lũy đủ số điểm, trẻ sẽ nhận được những phần quà nhỏ phù hợp với sở thích và túi tiền của cha mẹ. Điều này không chỉ tạo ra sự mong đợi mà còn giúp trẻ hiểu rằng công việc mình làm có giá trị và đáng được khen thưởng.
Sử dụng điểm thưởng và điểm phạt: Bên cạnh việc thưởng điểm cho những công việc làm tốt, cha mẹ cũng có thể áp dụng điểm phạt nếu trẻ không hoàn thành nhiệm vụ hoặc làm không đúng cách. Điều này giúp con nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình và cố gắng hoàn thành công việc tốt hơn.

Xem thêm: “Bí kíp” rèn luyện kỹ năng sống tự lập cho trẻ BÀI BẢN NHẤT

Sức mạnh của lời khen và tình yêu thương chân thành

Thay vì dùng tiền hay quà tặng vật chất để khuyến khích trẻ làm việc nhà, ba mẹ hãy dành những lời khen chân thành và cái ôm âu yếm có sức mạnh khuyến khích không kém phần hiệu quả. Không chỉ mang lại giá trị tinh thần lớn cho trẻ, những hành động này còn giúp củng cố mối quan hệ gia đình, làm cho sợi dây liên kết giữa cha mẹ và con cái ngày càng bền chặt và tích cực.

Tăng cường sự tự tin: Lời khen chân thành từ cha mẹ giúp trẻ cảm thấy tự tin hơn về bản thân và những gì mình đã làm. Khi trẻ được khen ngợi vì đã hoàn thành một công việc, chúng sẽ nhận thức rõ ràng hơn về khả năng của mình và sẽ cố gắng hơn trong tương lai.
Khích lệ sự nỗ lực: Những lời khen không chỉ ghi nhận kết quả mà còn động viên quá trình nỗ lực của trẻ. Khi cha mẹ khen ngợi sự cố gắng và chăm chỉ, trẻ sẽ cảm thấy rằng những nỗ lực của mình được đánh giá cao, từ đó khuyến khích chúng tiếp tục phấn đấu.
Xây dựng thái độ tích cực: Lời khen ngợi giúp trẻ phát triển một thái độ sống tích cực và lạc quan. Trẻ sẽ học cách nhìn nhận mọi việc từ góc độ tích cực, cảm thấy vui vẻ và hào hứng hơn khi thực hiện các nhiệm vụ hàng ngày.

Có những việc làm là đương nhiên và bố mẹ không cần treo thưởng

Trẻ cần nhận thức rằng, trong cuộc sống có những điều là nghĩa vụ phải hoàn thành. Học tập tốt là nghĩa vụ của con, còn kiếm tiền nuôi con khi còn nhỏ là trách nhiệm của bố mẹ. Việc trẻ hoàn thành nhiệm vụ học tập không nên được coi là một hành động đáng được thưởng bằng tiền hay vật chất, mà là một phần tự nhiên của cuộc sống hàng ngày.

Nếu mỗi việc trẻ làm đều được thưởng, chúng sẽ dần trở thành những đứa trẻ không biết tự giác và không có tinh thần trách nhiệm. Trẻ sẽ học cách làm việc chỉ vì phần thưởng thay vì hiểu được giá trị và trách nhiệm của công việc đó. Điều này có thể dẫn đến tình trạng trẻ chỉ làm việc khi có động lực vật chất, thay vì làm vì sự hài lòng và niềm vui từ công việc đó.

Cha mẹ nên tạo ra môi trường học tập và lao động thú vị để trẻ có thể tìm thấy niềm vui trong những công việc hàng ngày. Ví dụ, có thể tổ chức các hoạt động học tập ngoại khóa, các trò chơi giáo dục, hoặc những buổi thảo luận gia đình về các chủ đề thú vị. Điều này không chỉ giúp trẻ cảm thấy hứng thú mà còn giúp chúng học hỏi và phát triển một cách toàn diện.

Việc trả tiền để con làm việc nhà có thể mang lại những động lực nhất thời, nhưng không hẳn là giải pháp dài hạn tốt nhất cho việc phát triển kỹ năng và tinh thần trách nhiệm của trẻ. Trẻ cần hiểu rằng, có những việc là nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, và niềm vui trong học tập và lao động chính là động lực mạnh mẽ nhất. Nếu ba mẹ mong muốn con mình phát triển kỹ năng sống, tinh thần tự lập và tự giác, hãy tham khảo khóa học kỹ năng sống DREAM UP. Khóa học này được thiết kế để giúp trẻ học cách quản lý bản thân, phát triển kỹ năng giao tiếp và xã hội, đồng thời tạo ra niềm vui trong học tập và lao động. Đừng bỏ lỡ cơ hội để con có thể trở thành những người tự tin, có trách nhiệm và độc lập trong cuộc sống!

trường đào tạo kỹ năng UPO

cho thanh thiếu niên từ 10-16 tuổi

đăng ký sớm

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.

Bài cùng danh mục