Thời gian vui chơi có tầm quan trọng lớn đối với sự phát triển của trẻ. Nhiều bậc phụ huynh cho rằng để trẻ thẹ chơi một mình là điều không nên, giống như hành vi bỏ mặc con và có thể gây ra điều nguy hiểm. Tuy nhiên việc chơi một mình chính là cơ hội lý tưởng để trẻ hoàn thiện bản thân, khám phá thế giới xung quanh và làm quen với những điều mới mẻ. Bài viết ngày hôm nay sẽ mang đến thông tin hữu ích cho ba mẹ về lợi ích của việc để con tự chơi một mình.

Tại sao việc trẻ chơi một mình nên được khuyến khích?

Trẻ chơi tự lập hay chơi đơn lẻ là giai đoạn trẻ tự chơi một mình. Đây là một trong những thời điểm vui chơi khi trẻ vẫn chưa phát triển kỹ năng giao tiếp và hoà nhập để kết nối với những người xung quanh. Khi trẻ chơi một mình, chúng có thể tìm hiểu nhiều khía cạnh khác nhau của cuộc sống, xây dựng các kỹ năng cần thiết cho bản thân và đặc biệt còn tạo ra những khoảng thời gian để phụ huynh nghỉ ngơi. Những lợi ích của việc khuyến khích trẻ chơi một mình cụ thể như sau:

Hình thành tính tự lập cho trẻ

Tự lập là một đức tính rất cần rèn luyện ở trẻ em. Tự lập là tự làm những công việc của mình, tự xử lý vấn đề, làm những điều mình muốn mà không trông chờ, phụ thuộc hoặc dựa dẫm vào người khác. Chơi một mình giúp trẻ em có được sự tự chủ, độc lập cao hơn, chúng cũng cần tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm với những gì mình gây ra. Những điều này có tác dụng thúc đẩy tính tự giác, tinh thần trách nhiệm và khả năng xử lý vấn đề.
Chơi tự lập cũng sẽ giúp trẻ làm quen dần với việc chơi một mình, không phụ thuộc và quấy rầy người khác. Việc lựa chọn những món đồ chơi phù hợp với sở thích của con cũng góp phần tăng sự chú ý và vui vẻ cho con.

Chơi một mình góp phần phát triển ý thức độc lập mạnh mẽ ở trẻ em và không nhất thiết lúc nào cũng đòi theo ba mẹ hay khóc nhè để được dỗ. Trong tương lai, sự độc lập được rèn luyện thông qua thói quen tự chơi giúp trẻ dễ dàng thích nghi với xã hội, hoàn thiện bản thân và chủ động hơn trong mọi tình huống.

Xem thêm: “Bí kíp” rèn luyện kỹ năng sống tự lập cho trẻ BÀI BẢN NHẤT

Phát triển trí thông minh

Phát triển trí thông minh là một trong những lợi ích tiếp theo khi trẻ tự chơi một mình. Trong những tình huống đó, trẻ có thể chủ động, động não hơn để tự nghĩ ra những trò chơi giải trí thú vị theo sở thích. Đồng thời nếu trẻ gặp phải những vấn đề khó khăn cũng có thể tự giác tìm cách giải quyết. Dần dần trí tuệ của trẻ sẽ nhanh nhạy hơn và trí thông minh được phát triển. Một số trò chơi mô típ đóng vai nhân vật hoặc diễn kịch một mình khiến trẻ tự suy nghĩ ra những lời thoại hoặc đưa ra đa dạng tình huống thú vị.

Cải thiện sự tập trung, bình tĩnh

Trẻ tự chơi đồng nghĩa với việc chúng sẽ có cơ hội được tự quyết định trò chơi, kiểm soát các hướng phát triển tiếp theo mà không bị ảnh hưởng bởi ý kiến của bất kỳ ai khác. Nhờ đó trẻ có thể tập trung vào trò chơi của mình, thoải mái khám phá hoặc thử sức với những điều thú vị mới.

Ngoài ra, chơi một mình giúp con tập được khả năng giữ bình tĩnh. Mỗi khi tức giận hay buồn bã, việc ở một mình nơi yên tĩnh giúp trẻ có thời gian suy nghĩ lại mọi thứ và cân bằng lại cảm xúc. Sự đồng hành và an ủi của ba mẹ là rất cần thiết nhưng đôi khi tự vui chơi lại mang đến cơ hội để trẻ học cách tự xoa dịu bản thân, cứng rắn và hiểu chuyện hơn.

Khơi dậy sự sáng tạo và trí tưởng tượng

Nhiều người cho rằng trẻ em chơi một mình là người nhút nhát hoặc là dấu hiệu của bệnh tâm lý, tuy nhiên những trẻ này lại có xu hướng phát triển sự sáng tạo và trí tưởng tượng hơn. Trong quá trình tự chơi, trẻ đã quen với việc tự tạo ra các cốt truyện, ý tưởng cho trò chơi của người. Trẻ còn có thể thực hiện nhiều trải nghiệm, khám phá theo ý kiến của mình hoặc tìm ra các cách mới lạ khi chơi đồ chơi mà không bị ai ngăn cản hay bác bỏ.

Chỉ cần được phát hiện và định hướng học tập phù hợp, những trẻ em này sẽ có tiền đề để phát triển tốt hơn, năng nổ tìm hiểu và học hỏi. Ba mẹ hãy quan tâm con nhiều hơn để dễ dàng hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để con phát triển.

Tăng cường khả năng giải quyết vấn đề của trẻ

Vui chơi một mình là khoảng thời gian để con tự khám phá, trong thời gian này nếu có tình huống xảy ra cũng sẽ trở thành cơ hội để trẻ thử sức giải quyết. Nhiều trẻ còn bộc lộ được sự trách nhiệm cũng như tính kiên trì, linh hoạt khi đối mặt với khó khăn. Ví dụ như khi mô hình lego bị rơi ra, trẻ cần tự mình tìm và lắp lại các mảnh ghép cho đúng trật tự. Hay khi làm rơi món đồ chơi vào gầm bàn khá hẹp, trẻ sẽ phải tìm cách để lấy nó ra. Những lúc đó không có ba mẹ ở bên, trẻ sẽ phải tự tìm những cách để xử lý, đôi khi vấn đề rất nan giải nhưng bé vẫn không bỏ cuộc thì đã học được thêm đức tính kiên trì. Dần dần điều này sẽ trở thành thói quen chủ động giải quyết vấn đề dựa vào những kinh nghiệm đã trải qua mà không cần dựa dẫm vào ai.

Xây dựng sự tự tin

Dựa vào quá trình tự kiểm soát, xử lý vấn đề trong khi tự chơi khiến trẻ có được sự tự tin. Một phần trẻ tin tưởng vào khả năng của mình, tin rằng chỉ cần cố gắng sẽ làm được, hơn nữa còn là sự tự tin vì đã có những trải nghiệm, kinh nghiệm trong quá khứ và chắc chắn có thể hoàn thành những vấn đề tương tự tốt hơn trong tương lai. Sau này, dù có gặp trường hợp khó khăn trẻ cũng có thể dám thử sức, trau dồi thêm kinh nghiệm và nắm lấy cơ hội cho mình.

Xem thêm: 20+ cách giúp trẻ tự tin và vững vàng hơn trong cuộc sống

Phát triển kỹ năng vận động của trẻ

Có nhiều trò chơi thích hợp cho bé chơi một mình và còn kết hợp phát triển được kỹ năng vận động. Bé có cơ hội khám phá nhiều thứ xung quanh, từ dụng cụ, quy tắc cho đến cách chơi bộ môn mà mình thích. Một số trò chơi vận động mà trẻ nên thử bao gồm đi xe đạp, đá cầu, dẫn bóng vào goal, nhảy dây,… Tuy nhiên nếu trong trường hợp trẻ còn nhỏ hoặc lần đầu tiếp xúc với những trò này thì sự hướng dẫn và quan sát của ba mẹ là hết sức cần thiết. Đến khi con cứng cáp và quen thuộc với trò chơi thì ba mẹ có thể để bé tự chơi, lúc đó sẽ hạn chế được những sự cố chấn thương không may xảy đến.

Khám phá sở thích của trẻ

Mỗi đứa trẻ có một sở thích khác nhau về trò chơi và cách chơi. Thế giới nội tâm của con như thế nào thì sẽ thể hiện ra như thế ấy. Do đó, khi quan sát cách bé tự chơi một mình là cơ hội để ba mẹ hiểu thêm về sở thích, tính cách của con. Có những trẻ ưa thích thiên nhiên, tìm hiểu về cây cối, động vật. Có trẻ khác lại mang tấm lòng chính nghĩa, muốn bắt trộm, cướp và giúp đỡ người khác thông qua trò chơi cảnh sát,… Biết được sở thích của con khiến cho mối quan hệ giữa ba mẹ và con thân thiết hơn, có đa dạng chủ đề để trao đổi và dễ dàng nắm bắt tâm lý. Hiểu về thế giới quan của con giúp ba mẹ có thể đến gần hơn, thấu hiểu và cung cấp cho con những gì phù hợp nhất. Nhờ đó cũng góp phần định hướng giáo dục và xác định con đường trong tương lai cho con.

Mang lại niềm vui cho trẻ

Khi trẻ vui chơi cũng là lúc trẻ tự tạo niềm vui cho mình mà không cần sự trợ giúp từ người khác. Trẻ có thể đưa ra những ý tưởng, cách chơi độc đáo, tự thư giãn và cảm thấy thoải mái trong “thế giới” do mình làm chủ. Những đứa trẻ này còn có thể hiểu được chân lý rằng không thể cứ mãi trông đợi vào ai đó, mỗi phút giây hạnh phúc là do bản thân tạo ra. Khi tự chơi một mình cũng hạn chế được sự không đồng điệu ý kiến giữa bạn bè với nhau, thậm chí là cãi vã, xích mích.

Xem thêm: 12 lợi ích khi cho trẻ nuôi thú cưng tại nhà và một số lưu ý

Dễ dàng thích nghi với môi trường mới

Trong cuộc sống trẻ sẽ trải qua một số sự thay đổi về môi trường học tập, môi trường sống. Nhiều trẻ chưa có khả năng chấp nhận và thích nghi với sự thay đổi này. Tuy nhiên với các bé có khả năng tự lập, tự chơi sớm thì đây không còn là vấn đề quá to lớn nữa. Dù đến bất kỳ môi trường nào như bắt đầu đi học, đi dã ngoại, chuyển trường hay chuyển nhà thì bé vẫn có khả năng vui chơi và tiếp tục khám phá những thứ mới mẻ xung quanh mình. Điều này còn giúp trẻ tránh khỏi nỗi “khủng hoảng” khi gặp người lạ hoặc khi phải rời xa ba mẹ.

Ba mẹ có khoảng thời gian nghỉ ngơi

Thời gian nghỉ ngơi của ba mẹ trong quá trình nuôi con nhỏ quả thật không hề dễ dàng. Trẻ nhỏ thường rất quấn người, muốn được ở cạnh ba mẹ, hay đòi hỏi và rất hay khóc nhè. Khi trẻ học được cách tự chơi sẽ giúp ba mẹ có khoảng thời gian rảnh rỗi hơn, được nghỉ ngơi, thư giãn, làm việc cá nhân hoặc theo đuổi sở thích của mình. Đây quả thật là một niềm vui đối với ba mẹ, tuy nhiên cũng cần chú ý quan sát hoặc tạo cho bé môi trường vui chơi thoải mái, an toàn. Ba mẹ cũng có thể làm tấm gương cho con bằng cách tự hoàn thành công việc của mình, chia sẻ và tâm sự để bé hiểu và thấy hứng thú với cơ hội tự vui chơi của mình.

Vậy bố mẹ có nên quá lo lắng khi con thích chơi một mình hay không?

Điều gì đang xảy ra khi con chỉ chơi một mình mà không muốn tiếp xúc với những đứa trẻ khác? Liệu đây có phải là vấn đề hay bệnh lý gì không? Ba mẹ có nên quá lo lắng về vấn đề đó hay không? Câu trả lời sẽ được làm sáng tỏ ngay sau đây!

Trên thực tế, khi trẻ em thích chơi một mình là điều vô cùng bình thường mà các bậc phụ huynh không cần quá lo lắng. Mỗi đứa trẻ đều có sự cảm nhận, tiếp thu và phát triển khác nhau và việc chơi một mình đơn giản là một giai đoạn trong hành trình lớn lên của con. Có thể hiện con không hào hứng với việc giao lưu với người xung quanh nhưng trong tương lai chưa chắc họ đã gặp khó khăn trên phương diện hòa nhập và giao tiếp. Thậm chí điều này còn được xem như một trải nghiệm quý giá, là khoảng thời gian trẻ được sống độc lập, được trải nghiệm và rèn luyện những kỹ năng hữu ích cho tương lai.

Tuy nhiên có một số trường hợp ba mẹ cần lưu ý chính là dấu hiệu của bệnh tự kỷ. Ngoài dấu hiệu chung là thích chơi một mình, ngại giao tiếp và thiếu hoà nhập với bạn bè thì trẻ tự kỷ có thêm những dấu hiệu như gặp khó khăn trong vấn đề sử dụng ngôn ngữ giao tiếp, trẻ không bộc lộ cảm xúc, chậm nói, tránh giao tiếp bằng ánh mắt, thiếu khả năng thích nghi hoặc chậm tiếp thu, thiếu sự nhanh nhẹn và tư duy so với bạn bè đồng trang lứa. Vì những điều kể trên, ba mẹ cần quan sát và quan tâm con nhiều hơn, kịp thời phát hiện và hỗ trợ nếu con gặp khó khăn.

Xem thêm: Những cách giúp ba mẹ bắt chuyện với con rất hiệu quả

Cách để bố mẹ giúp bé chơi một mình an toàn và lành mạnh

Không thể phủ nhận những lợi ích cho sự phát triển của con. Một số trẻ em thích chơi độc lập và không phản đối khi được yêu cầu chơi một mình. Tuy nhiên một số trẻ khác không thích chơi một mình hoặc chưa có khả năng đảm bảo an toàn khi tự chơi được. Dưới đây là một số cách để ba mẹ khuyến khích con tự chơi một mình và vẫn giữ được tính an toàn, lành mạnh.

• Tạo không gian cho trẻ: Trước khi để con tự chơi một mình, ba mẹ hãy chuẩn bị một không gian thông thoáng, khá rộng với con và có đầy đủ những đồ chơi, dụng cụ mà con yêu thích. Thông thường ba mẹ sẽ dành một không gian ở phòng khách cho con, trải một tấm thảm và bày đồ chơi ở đó để tập cho con chơi trong giới hạn cho phép, đồng thời giúp ba mẹ dễ dàng kiểm soát hơn.

• Hạn chế cho trẻ ra khỏi nhà để chơi: Trẻ em vẫn còn khá bám người cà chưa đủ sự tự lập. Vì thế ban đầu đừng bắt con phải ra ngoài sân chơi hoặc sang phòng khác, điều này khiến trẻ không được thoải mái, thậm chí lo lắng và nghĩ rằng ba mẹ đang không muốn ở bên cạnh mình.
• Hãy làm gương cho con: Ba mẹ chính là tấm gương tốt nhất để dạy và cho con học theo. Bằng cách để trẻ thấy ba mẹ tự làm công việc một mình, cố gắng để hoàn thành những điều đó một cách nghiêm túc thì con cũng sẽ nhận thức được lợi ích của việc chơi một mình. Thông qua những hành động như ngồi ở trước sân và chăm chú đọc một cuốn sách yêu thích hay tự mình nấu ăn, làm những điều mình thích cũng sẽ tạo nên sự hứng thú và động lực cho con.

Đôi lúc bạn bè đông đúc và sinh hoạt chung nhộn nhịp không phải là điều kiện tốt để tất cả trẻ phát triển. Trong một khoảng thời gian, trẻ cũng cần có sự yên tĩnh, ngồi một mình, chơi một mình để bình tĩnh, bình ổn cảm xúc, rèn khả năng suy nghĩ và rất nhiều ưu điểm khác. Vì những lẽ đó, các bậc phụ huynh không cần quá lo lắng khi con tự chơi một mình, ngoài ra còn có thể tìm những cách hỗ trợ con được tốt hơn.

Quá trình học hỏi và phát triển của con thực sự rất dài và cần có những sự giáo dục nghiêm túc, đúng đắn. Ngoài việc để con chơi một mình, ba mẹ cũng nên kết hợp xen kẽ với việc cho con tham gia vào các hoạt động nhóm, các câu lạc bộ kỹ năng. Nếu bạn đang tìm kiếm một cái tên thì UPO chính là lựa chọn thích hợp nhất. Tại đây, khoá học KidUP chính là một trong những khoá học nổi bật nhất dành cho thiếu nhi từ 6 đến 9 tuổi. Khóa học này không chỉ giáo dục về những cách ứng xử trong đời sống hàng ngày với từng đối tượng giao tiếp mà còn có những bài học về thiên nhiên, địa lý. KidUP cũng còn được gọi là khoá học “Ươm mầm tài năng cho trẻ”,rèn luyện các kỹ năng mềm cần thiết và còn phát hiện các năng khiếu của con để tập trung phát huy thật tốt. Hy vọng bài viết vừa rồi có thể mang đến những thông tin hữu ích cho các bậc phụ huynh về vấn đề trẻ em chơi một mình.

trường đào tạo kỹ năng UPO

cho thanh thiếu niên từ 10-16 tuổi

đăng ký sớm

Nha Trang

Hà Nội / Đà Nẵng

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.