Các bậc phụ huynh liệu có đang cảm thấy phiền khi liên tục bị giáo viên, phụ huynh của học sinh khác “mắng vốn” về vấn đề xung đột, ăn hiếp người khác của con mình? Hành vi đánh nhau thường hay xuất hiện ở trẻ em, vậy có những biện pháp nào thích hợp để ngăn chặn, giảm thiểu vấn đề này, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây nhé!
Bố mẹ nên làm gì khi thấy/biết con vừa đánh bạn?
Nguyên nhân dẫn đến việc trẻ em đánh bạn thường ít khi xuất phát từ sự thù hận hay cố tình làm tổn thương người khác mà xuất phát từ việc trẻ không biết cách giải tỏa cảm xúc của mình. Trẻ đang trong quá trình bắt đầu học cách giao tiếp và xử lý tình huống nên vẫn chưa có khả năng kiểm soát được bản thân, chưa biết cách thương lượng hoặc nhờ người khác giúp. Mỗi khi gặp sự cố hoặc có những việc không vừa ý thì chúng chỉ có thể quát tháo, dùng hành động tay chân để đập đồ và đánh người xung quanh. Ví dụ trẻ muốn bạn nhường món đồ chơi cho mình nhưng không biết làm sao giao tiếp thích hợp nên chỉ có thể giật lấy hoặc tác động vào bạn để có được thứ mình muốn.
Tò mò là nguyên nhân tiếp theo dẫn đến hành vi đánh bạn ở trẻ em. Trong độ tuổi này trẻ đang muốn tìm hiểu về mọi thứ, muốn biết giới hạn của người khác như thế nào do đó bé sẽ ném đồ vào bạn, đánh bạn để xem phản ứng của đối phương cũng như từ người lớn như thế nào.
Mong muốn kiểm soát cũng chính là nguyên nhân tiếp theo khiến cho trẻ muốn ra tay đánh người. Khi còn nhỏ, con đã quen được người khác nuông chiều nên mỗi khi không được đáp ứng yêu cầu của mình, trẻ liền dùng vũ lực, khóc lóc hoặc ăn vạ để giành quyền kiểm soát về mình. Một số trẻ còn thấy vui vẻ mỗi khi người khác đau vì bị đánh, dần dần trở thành thói quen xấu cho con.
Dù bắt nguồn từ nguyên nhân nào, hành vi đánh bạn hoặc dùng vũ lực tác động lên người khác đều không được hoan nghênh. Nếu trẻ xuất hiện hành vi như vậy, ba mẹ cần ngăn cản ngay lập tức và áp dụng một số biện pháp như sau:
Ngăn cản hành vi tấn công của con ngay lập tức
Khi phát hiện con đánh bạn, phụ huynh cần ngăn cản hành động đó ngay lập tức để giảm thiểu tối đa những chấn thương có thể xảy ra cho cả hai bên. Sự can thiệp từ người lớn sẽ giúp trẻ dễ nguôi giận hơn, sau đó để con dần dần bình tĩnh lại. Ba mẹ có thể dắt trẻ đến nơi yên tĩnh để xua tan cơn giận dữ của con và chỉ để con quay lại sau khi đã thực sự kiểm soát được bản thân. Khi ngăn cản hành vi đánh nhau, tốt hơn hết nên có 2 người để vừa ngăn cản và vừa hỗ trợ được hết những thành viên tham gia ẩu đả.
Bố mẹ cần giữ bình tĩnh
Chắc hẳn bậc phụ huynh nào khi chứng kiến cảnh con mình đánh bạn sẽ rất tức giận và chỉ muốn mắng con một trận. Thế nhưng chính những lúc như vậy ba mẹ càng phải giữ bình tĩnh, không la mắng hay đánh con vì điều này chỉ làm cho trẻ ngày càng tức giận hơn. Khi ngăn cản trẻ ẩu đả, ba mẹ hãy giữ thái độ bình tĩnh, hạ thấp tông giọng để làm dịu cơn giận của con nhưng vẫn phải giữ sự kiên quyết trong từng câu nói để răn đe trẻ. Ba mẹ có thể dạy con một số cách để kiểm soát cơn nóng giận của mình bằng một số phương pháp như hít thở thật sâu, nhắm mắt lại và nghĩ về những thứ mình yêu thích, cho bé nghe một bài nhạc nhẹ nhàng hoặc ôm lấy trẻ.
Bằng việc xử lý tình huống một cách nhẹ nhàng, ba mẹ sẽ dạy cho con cách kiểm soát cơn giận và làm chủ cảm xúc của bản thân. Sau này, con cũng có thể học được tính cách này từ ba mẹ, trở thành một người điềm đạm và có khả năng đưa ra những ý kiến sáng suốt. Tất nhiên việc nhẹ nhàng với con không phải là để con làm những gì mình muốn mà là chỉ ra những sai lầm, đưa ra biện pháp xử lý đúng đắn mà không cần la hét.
“Cách ly” con khỏi “trận chiến”
Trong cơn tức giận sẽ rất khó để khiến bé dừng lại ngay lập tức, nhất là khi nhìn thấy đối phương (người bị trẻ đánh hoặc nguyên nhân dẫn đến sự tức giận của trẻ). Khi đó, ba mẹ cần nhanh chóng tách con ra và đưa con đến một chỗ đủ xa, để bé không nhìn hoặc nghe thấy những thứ liên quan đến vụ đánh nhau. Chỉ khi rời khỏi “trận chiến”, con mới có thời gian để bình tĩnh, tự kiểm soát cảm xúc của mình trở lại bình thường. Đây cũng là thời gian để ba mẹ nói chuyện, tìm hiểu nguyên nhân và khuyên nhủ con.
Cho con không gian riêng để lấy lại bình tĩnh
Nguồn cảm xúc tiêu cực xuất phát từ chính bản thân trẻ, “cởi chuông phải do người buộc chuông”, vì thế sau khi đã giải thích cho con hiểu vấn đề, ba mẹ nên để cho con một không gian riêng để lấy lại bình tĩnh. Nhờ sự an ủi của ba mẹ kết hợp với khoảng thời gian yên tĩnh sẽ khiến trẻ suy ngẫm lại hành vi của mình, tự nhận lỗi và có thể bao dung hơn với bạn bè.
Không gian này có thể là một căn phòng vừa đủ ánh sáng, đủ yên tĩnh và nên chọn một không gian quen thuộc để con lấy lại bình tĩnh một cách tốt nhất. Cần phân biệt để con hiểu được đây là nơi để thoải mái suy nghĩ chứ không phải là hình phạt cho con. Đó cũng có thể là nơi ba mẹ dùng để giải tỏa cảm giác tiêu cực của mình hay thậm chí là nơi cả gia đình quây quần để chia sẻ, lắng nghe và giải quyết vấn đề. Tuỳ vào điều kiện và sở thích của mỗi gia đình mà không gian bình yên này có thể là một góc vườn sau nhà, khoảng sân, phòng khách hoặc bàn ăn,…
Cho con hiểu đánh nhau là hành vi xấu với nhiều hậu quả
Khi giải quyết vấn đề bạo lực ở trẻ nhỏ, hãy đi thẳng vào vấn đề và phân tích cho con hiểu rằng hành vi đánh nhau là không tốt, nó có thể mang lại ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, các mối quan hệ và cả hình tượng đạo đức của bản thân. Nhiều trẻ không hề có ý đồ xấu khi đánh bạn, chúng chỉ muốn giải tỏa cảm xúc hoặc đôi khi chủ vì lỡ tay. Nhưng nếu hành vi này diễn ra thường xuyên mà không bị người lớn nhắc nhở sẽ khiến trẻ cho rằng việc này không xấu và tiếp tục tái phạm trong tương lai.
Hãy liệt kê ra những hậu quả của việc đánh nhau để răn đe trẻ như bị đau, tổn thương cơ thể, mất đi những người bạn, bị người khác coi là người xấu, ảnh hưởng đến hạnh kiểm,… Ba mẹ nên để bé biết rằng khi bị đánh không chỉ rất đau mà còn bị tổn thương về tinh thần, tuy nhiên ba mẹ không nên đánh trẻ để dạy trẻ biết đau vì chúng sẽ nghĩ ba mẹ cũng đang có hành vi đánh người thôi.
Chỉ cho con cách hành xử đúng đắn trong những trường hợp tương tự mà không phải đánh nhau
Chính bởi vì thiếu kinh nghiệm và chưa có đủ khả năng xử lý những tình huống tranh chấp mới dẫn đến kết quả là xảy ra đánh nhau. Do đó việc dạy cho con các cách hành xử hợp lý trong những tình huống tương tự là rất cần thiết.
Hãy đưa ra nhiều ví dụ cụ thể để trẻ có thể hình dung và dễ dàng ghi nhớ các cách xử lý. Ví dụ khi bị bạn đùa dai, giấu sách vở, con đừng đánh bạn mà hãy nói bạn trả lại đồ cho mình, nếu vẫn chưa giải quyết được thì dặn con nhờ đến sự can thiệp của thầy cô. Giải pháp đưa ra những cách giải quyết trong hòa bình sẽ giúp trẻ không còn dùng nắm đấm nữa, thay vào đó sẽ diễn đạt bằng lời nói. Khi ba mẹ hướng dẫn càng rõ ràng, đưa ra càng nhiều tình huống sẽ giúp con dễ dàng thực hiện theo.
Đánh lạc hướng
Thời gian để nguôi cơn giận của mỗi trẻ em có sự khác nhau và phụ thuộc vào tính cách của từng người. Nếu trẻ vẫn có tâm trạng khó chịu sau cuộc ẩu đả, ba mẹ hãy can thiệp bằng cách đánh lạc hướng sang những hoạt động lành mạnh khác để giúp con vui vẻ hơn. Những hoạt động này sẽ rất đa dạng, tùy thuộc vào thói quen, sở thích của mỗi trẻ sao cho thích hợp. Một số hoạt động hợp lý giúp tâm trạng của trẻ tích cực hơn bao gồm đi ăn vặt, mua đồ chơi, đạp xe đạp, đi công viên, nghe kể chuyện hay đơn giản là ngủ một giấc. Ba mẹ cần quan tâm để biết được những điều có tác dụng tích cực cho con mình.
Tuy nhiên, cường độ và trường hợp áp dụng cách này cũng cần phải tuân thủ một số lưu ý. Không nên đáp ứng quá thường xuyên, tránh trẻ hiểu lầm rằng mỗi khi đánh nhau xong sẽ được một “phần thưởng” vui vẻ, điều này có thể khiến trẻ gia tăng hành vi gây hấn, đánh nhau, thậm chí có khả năng hình thành thói quen đòi hỏi của con.
Không thể thiếu những cử chỉ yêu thương
Những đứa trẻ thiếu cảm giác được yêu thương hoặc đã từng trải qua những điều đau đớn, sợ hãi, bị bỏ rơi có xu hướng bạo lực nhiều hơn những trẻ còn lại khá nhiều. Trong cuộc sống hằng ngày có thể thấy những đứa trẻ lớn lên trong sự yêu thương, trân trọng từ mọi người sẽ thường xuyên vui vẻ và có lòng bao dung nhiều hơn. Mỗi một cái ôm, một lời động viên an ủi đôi khi là một “liều thuốc” cực kỳ hiệu quả để xua tan đi cảm giác tức giận cho trẻ em.
Ba mẹ hãy mở lòng hơn, chủ động tâm sự với con để hiểu và cảm nhận được tình cảm của mình, khiến thế giới tâm hồn của con được ấm áp hơn. Thông thường giữa ba mẹ và con sẽ có những bức tường vô hình, tạo nên khoảng cách khó để hiểu nhau. Ba mẹ cần mở lòng mình nhiều hơn, biến bản thân trở thành một người bạn thân, là chỗ dựa để con trải lòng mỗi khi có khó khăn chứ không nên giữ hình tượng phụ huynh nghiêm khắc, khiến con cảm thấy xa cách.
Nói lời xin lỗi
Nếu con đánh nhau, hãy dạy trẻ cách nhận lỗi và xin lỗi người bị đánh. Sau cơn tức giận, việc đi xin lỗi ngay sau khi đánh bạn có thể sẽ gặp khó khăn. Nếu con ngại, ba mẹ hãy cùng đi với con, tạo sự an tâm cho con. Dạy con cách xin lỗi chân thành là điều rất cần thiết, ngoài ra có thể khuyến khích con thể hiện tấm lòng bằng cách bắt tay, ôm bạn để xin lỗi. Tương tự vời lời cảm ơn, xin lỗi cũng là một câu “thần chú” giúp giải quyết rất nhiều vấn đề trong cuộc sống. Ba mẹ cũng nên quan sát những hành vi của con xem có tái phạm hay không, cho trẻ hiểu về giá trị của lời xin lỗi chứ không đơn thuần chỉ là câu nói qua loa, chống chế.
Con hay đánh bạn phải làm sao? Một vài gợi ý giáo dục con trẻ cho cha mẹ hiện đại
Ngoài 9 biện pháp xử lý khi trẻ đánh bạn được đề cập ở trên, các bậc phụ huynh hãy tham khảo thêm 6 phương pháp giáo dục con trẻ cho ba mẹ hiện đại, hỗ trợ giải quyết vấn đề đánh nhau của con một cách hiệu quả hơn.
Tâm sự nhiều hơn với con
Gắn kết tình cảm giữa ba mẹ với con cái là chìa khoá vô cùng quan trọng trong quá trình giáo dục cho con. Thông qua những cuộc trò chuyện thân mật, trẻ sẽ cảm nhận được tình tình yêu thương, sự quan tâm của ba mẹ dành cho mình. Từ đó, ba mẹ sẽ hiểu con hơn, đồng thời nhận được lòng tin của con để có thể dễ dàng điều chỉnh hành vi và những suy nghĩ tiêu cực của chúng lại.
Ba mẹ hãy tạo nên những cuộc trò chuyện thật thoải mái, không đặt nặng vấn đề nắm bắt niềm tin của con mà lấy mục đích từ việc thấu hiểu và hỗ trợ bé tốt hơn. Mỗi ngày hãy dành nhiều thời gian để hỏi thăm con hơn một chút, gợi cho bé chia sẻ những thành tích học tập hay chuyện thú vị trên lớp học. Dần dần trẻ sẽ có thói quen chia sẻ với ba mẹ, giúp họ nắm bắt được tình hình của con và dễ dàng có biện pháp hỗ trợ kịp thời.
Đảm bảo môi trường sống lành mạnh
Nuôi dưỡng trẻ nhỏ là cả một quá trình kỳ công và vất vả, yếu tố về môi trường sống lành mạnh cũng chiếm một phần rất quan trọng trong công cuộc hình thành tính cách cho con. Sống trong một môi trường lành mạnh, có đầy đủ tình yêu thương từ ba mẹ, cách ứng xử của những người xung quanh tử tế, hàng xóm hoà đồng, bạn bè thân thiện thì cuộc sống của trẻ sẽ thoải mái, tinh thần vui vẻ và hiếm gặp tình trạng tức giận dẫn đến đánh nhau.
Ngược lại, nếu một đứa trẻ tiếp xúc với bạo lực gia đình, bị bạn bè trêu chọc thường xuyên hoặc bị bạn bè rủ rê làm việc xấu thì tính cách của trẻ sẽ trở nên xấu đi, tiêu cực hơn và dễ dính vào những tệ nạn học đường. Do đó, những người thân của bé cần quan tâm đến sự phát triển của con, đảm bảo xây dựng một môi trường sống tốt cho con thuận lợi phát triển.
Dạy con sử dụng mạng xã hội
Mạng xã hội không còn là một thứ xa lạ với mỗi người, thậm chí trẻ em cũng được tiếp xúc từ khi còn rất nhỏ. Không ai có thể phủ nhận mức độ tiện lợi mà mạnh xã hội mang lại, tuy nhiên bên cạnh đó nó cũng dẫn đến nhiều hệ lụy không ngờ. Những video, bài đăng, phim ảnh liên quan đến bạo lực được phát tán tràn lan trên các trang mạng Facebook, Instagram, Youtube,.. Trẻ em chưa có khả năng phân biệt được tốt xấu rõ ràng, do đó ba mẹ cần theo dõi và kiểm soát chặt chẽ những mạng xã hội mà con sử dụng, tránh trường hợp bị kẻ xấu lợi dụng. Những bộ phim, sách truyện mà con đọc cần được ba mẹ duyệt qua trước, thiết lập thời gian dùng điện thoại, máy tính để kiểm soát mức độ sử dụng mạnh của con.
Dạy con kiểm soát cảm xúc
Không kiểm soát được những cảm xúc tiêu cực rất dễ làm cho trẻ nóng nảy, buồn bực, tâm lý bất ổn. Nhằm giúp trẻ em kiểm soát được bản thân, ba mẹ cần phải loại bỏ cảm xúc tiêu cực của mình, thường xuyên trò chuyện và giúp con lấy lại tâm trạng. Ban đầu khi trẻ chưa thực hành được tốt, ba mẹ có thể gợi ý cho con một số hoạt động để lấy lại bình tĩnh như cùng con đọc sách báo, xem những câu chuyện vui, cùng con đi dạo, đi dã ngoại,… Trong quá trình dạy con kiểm soát cảm xúc, ba mẹ chính là người chiếm vai trò quan trọng, hãy dành cho con sự ân cần, quan tâm, cho con sự tin tưởng và động viên để vượt qua các thử thách.
Rèn luyện tính kỷ luật cho con
Để hạn chế hành vi đánh bạn, ba mẹ cần rèn luyện tính kỷ luật cho con. Một số quy tắc được đưa ra có thể kể đến như khen thưởng mỗi khi con làm tốt, ngược lại sẽ xử phạt nghiêm túc mỗi khi con bắt nạt bạn, không được tự ý ra tay đánh người khác, cần thông báo tình hình cho ba mẹ hoặc người lớn mỗi khi có xô xát,… Tính kỷ luật sẽ giúp trẻ hiểu được những hành vi nào là đúng đắn và hành vi nào là không chấp nhận được, từ đó giúp trẻ nhận ra hành vi đánh bạn là sai và hạn chế hơn.
Dạy con giao tiếp và sử dụng lời nói để xử lý vấn đề
Một trong những nguyên nhân khiến trẻ đánh bạn là do thiếu kỹ năng giao tiếp và xử lý vấn đề. Đôi khi một vấn đề không khó để giải quyết nhưng vì thiếu kinh nghiệm nên dẫn đến hiểu lầm và xô xát. Ba mẹ cần trò chuyện với con nhiều hơn, tạo cho con các cơ hội để tự tin khi giao tiếp. Ngoài ra hãy kể cho con nghe các câu chuyện và tình huống thường gặp để con tập xử lý.
Ở độ tuổi khi còn nhỏ, nguyên nhân dẫn đến những vụ đánh nhau hầu hết là do thiếu kỹ năng giải quyết vấn đề. Nhằm hạn chế nguy cơ tái diễn hành vi tiêu cực này, các bậc phụ huynh hãy tham khảo những biện pháp được nếu vừa rồi để áp dụng được các cách tốt nhất cho con mình.
Nếu ba mẹ còn đang băn khoăn về một cách hiệu quả để giải quyết vấn đề đánh nhau của con thì hãy tham khảo khóa học KidUP đến từ trung tâm giáo dục UPO. Đây không còn là cái tên quá xa lạ với các bậc phụ huynh và học sinh. UPO hình thành với mong muốn tạo ra một môi trường lành mạnh, hoà đồng, đáp ứng các nhu cầu cần thiết cho sự phát triển toàn diện của trẻ em. Khóa học KidUP dành cho thiếu nhi độ tuổi từ 6 đến 9, bao gồm những bài học nhằm nâng cao kỹ năng ứng xử văn minh trong gia đình, trường học, trên mạng xã hội và cả cộng đồng. Ngoài ra, những kỹ năng mềm như giao tiếp, đàm phán, xử lý tình huống, kỹ năng lãnh đạo, sự tự giác và kỷ luật cũng được áp dụng vào trong khoá học. Các bậc phụ huynh cần thêm thông tin có thể tham khảo tại đây.
trường đào tạo kỹ năng UPO
Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT
Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO
Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…
"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.
Bài cùng danh mục
- Sinh trắc vân tay UPO
- Những Sai Lầm Khi Chọn Hoạt Động Ngoài Trời Cho Trẻ Học Giao Tiếp
- Các hoạt động ngoài trời giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp
- 4+ trò chơi rèn luyện kỹ năng lãnh đạo cho trẻ tại nhà
- Bài học về lòng biết ơn từ những câu chuyện về mẹ
- 4 Điều cha mẹ cần biết để giúp con an toàn trên mạng xã hội
- Trò chơi rèn luyện tư duy phản biện cho trẻ Tiểu học
- 5 Dấu hiệu cho thấy trẻ đang thiếu lòng tự trọng và cách khắc phục
- 5+ Cách dạy con quản lý thời gian hiệu quả ngay từ nhỏ
- Con bị trầm cảm – 4 điều ba mẹ cần làm ngay để giúp con vượt qua
