Nguyên tắc ba mẹ cần nắm khi giáo dục giới tính cho con!
03/07/2024
03 Th7
Giáo dục giới tính cho con là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà phụ huynh cần để ý và giáo dục sớm cho con. Việc trang bị cho trẻ những kiến thức đúng đắn về giới tính không chỉ giúp con hiểu rõ hơn về bản thân mà còn bảo vệ con trước những nguy cơ tiềm ẩn. Bài viết này sẽ chia sẻ tới ba mẹ các nguyên tắc quan trọng giúp ba mẹ giáo dục giới tính cho con một cách tế nhị và khéo léo. Hãy cùng khám phá để chuẩn bị hành trang vững chắc cho con yêu nhé!
Tại sao nói chuyện về giới tính giống như dạy trẻ về việc đi qua đường?
Nói chuyện về giới tính cũng giống như dạy trẻ đi qua đường. Phụ huynh luôn dạy trẻ cách đi qua đường một cách an toàn, đặc biệt khi con đi tới những ngã tư nguy hiểm. Tất cả cha mẹ đều hiểu rằng kỹ năng này rất quan trọng đối với tính mạng của trẻ và cần thiết để trẻ tự xử lý khi không có người lớn bên cạnh.
Chuyện về giới tính cũng tương tự như vậy. Nếu ba mẹ cố gắng giấu kín chuyện giới tính, phủ nhận các thông tin thực tế về quấy rối tình dục, điều đó giống như phụ huynh đang bịt mắt trẻ bằng dải băng màu hồng và để chúng tự mày mò băng qua con đường đầy rủi ro. Các con có thể gặp phải những “tai nạn” bất cứ lúc nào. Nguy hiểm hơn là chúng có thể sẽ không nói với ba mẹ về những chuyện đã xảy ra.
Do đó, hãy dạy trẻ biết cách “đi qua đường” một cách an toàn. Quan trọng hơn cả là dạy trẻ thái độ sống đúng đắn, tình yêu thương và sự tôn trọng với người khác. Ngoài việc hiểu biết đúng đắn về cơ thể mình, có thái độ sống tích cực là chìa khóa giúp trẻ an toàn và phát triển toàn diện.
Những nguyên tắc khi ba mẹ giáo dục vấn đề nhạy cảm này
Tạo khung cảnh dễ chịu và yêu thương
Khi giáo dục con về những vấn đề nhạy cảm như giới tính, việc tạo ra một khung cảnh dễ chịu và yêu thương là điều rất quan trọng. Hãy bắt đầu cuộc trò chuyện ở một địa điểm thoải mái với cả ba mẹ và trẻ như ở nhà, trong phòng khách hay bất kỳ nơi nào mang lại cảm giác vui vẻ và ấm cúng. Điều này sẽ tạo ra một không khí cân bằng và thấu hiểu từ cả hai phía, giúp trẻ lắng nghe và tiếp nhận thông tin tốt hơn. Tránh những nơi tù túng, khó chịu hoặc gây ra tâm lý căng thẳng.
Khi giáo dục con về những vấn đề nhạy cảm như giới tính cần tạo ra một khung cảnh dễ chịu và yêu thương
Môi trường xung quanh ảnh hưởng lớn đến tâm trạng và cảm xúc của trẻ. Nếu ba mẹ thể hiện rằng mình lo lắng hoặc căng thẳng, trẻ sẽ phản ứng bằng cách trở nên sợ hãi, thiếu cởi mở và hợp tác. Đừng cho rằng trẻ không hiểu chuyện, dù ba mẹ cố giấu cảm xúc thật của mình, trẻ có thể cảm nhận từ những cử chỉ nhỏ nhất và nhận ra có điều gì đó thiếu chân thật. Hãy duy trì một thái độ bình tĩnh và chân thành, điều này sẽ giúp trẻ cảm thấy an toàn và dễ dàng chia sẻ hơn.
Hãy bắt đầu nói chuyện với trẻ khi con lên 4 tuổi
Bắt đầu nói chuyện với trẻ về vấn đề nhạy cảm khi con lên 4 tuổi có thể khiến nhiều phụ huynh lo lắng, nhưng thực tế cho thấy đây là thời điểm rất phù hợp. Thống kê chỉ ra rằng trẻ 4 tuổi là đối tượng dễ bị quấy rối nhất trong nhóm trẻ dưới 12 tuổi. Ở độ tuổi này, dù chưa thể diễn đạt tốt ý nghĩ của mình, con đã biết cảm nhận về thế giới xung quanh và hiểu nhiều hơn những gì người lớn thường nghĩ.
Khi tắm cho trẻ, hãy tận dụng cơ hội này để chủ động nói về “vùng riêng tư”. Giải thích cho con rằng có những khu vực trên cơ thể mà chỉ có ba mẹ hoặc người chăm sóc y tế mới được phép nhìn và chạm vào khi giúp trẻ tắm, bất kỳ ai khác đều không được phép. Việc giáo dục sớm sẽ giúp con trẻ hiểu rõ hơn về cơ thể của mình và biết cách bảo vệ bản thân khỏi những tình huống không an toàn. Ba mẹ cần duy trì thái độ bình tĩnh và chân thành, điều này sẽ giúp con cảm thấy an toàn và dễ dàng tiếp nhận thông tin.
Nguyên tắc trung thực, tương tác hai chiều
Khi giáo dục giới tính cho con, nguyên tắc trung thực và tương tác hai chiều là vô cùng quan trọng. Đừng né tránh hay nói dối về những câu hỏi của trẻ liên quan đến cơ thể và giới tính. Ba mẹ hãy trả lời một cách chân thật, phù hợp với độ tuổi của trẻ, giúp con hiểu rõ và không bị hoang mang. Trung thực trong giao tiếp sẽ tạo ra niềm tin giữa cha mẹ và con cái, từ đó làm cho những cuộc trò chuyện trở nên dễ dàng và cởi mở hơn.
Ngoài ra, tương tác hai chiều là yếu tố then chốt. Ba mẹ khuyến khích trẻ đặt câu hỏi và biểu đạt suy nghĩ của mình. Điều này không chỉ giúp con cảm thấy được lắng nghe mà còn giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về những thắc mắc và mối quan tâm của con. Thay vì chỉ truyền đạt thông tin một chiều, hãy tạo ra những cuộc trò chuyện thân thiện, nơi mà con có thể thoải mái chia sẻ và học hỏi.
Nguyên tắc tin cậy
Tin cậy không chỉ nằm ở việc trẻ tin tưởng vào những gì cha mẹ nói, mà còn là việc cha mẹ tạo ra một môi trường an toàn và đáng tin cậy cho con. Hãy luôn lắng nghe và tôn trọng cảm xúc của con, đảm bảo rằng con cảm thấy được bảo vệ và không bị phán xét khi chia sẻ những suy nghĩ và thắc mắc của mình.
Để xây dựng sự tin cậy, cha mẹ cần nhất quán và chân thật trong mọi cuộc trò chuyện về giới tính. Đừng né tránh hay làm ngơ những câu hỏi nhạy cảm của trẻ. Thay vào đó, hãy trả lời một cách trung thực và phù hợp với độ tuổi của con. Điều này giúp trẻ cảm thấy an tâm và hiểu rằng cha mẹ luôn sẵn sàng hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc của mình.
Nguyên tắc thuần khiết
Ba mẹ cần truyền đạt thông tin một cách tích cực và không hiển thị thái độ tiêu cực khi giáo dục giới tính cho trẻ. Không gây ra sự sợ hãi hay lo lắng không cần thiết cho trẻ. Cha mẹ nên lựa chọn cách diễn đạt nhẹ nhàng, đơn giản, tránh sử dụng những từ ngữ hoặc hình ảnh không phù hợp với độ tuổi của con.
Sử dụng các sách truyện, video giáo dục có nội dung phù hợp để minh họa
Hãy bắt đầu bằng cách giải thích các khái niệm cơ bản về cơ thể và sự khác biệt giới tính một cách bình thường, tự nhiên. Sử dụng các sách truyện, video giáo dục có nội dung phù hợp để minh họa. Điều này giúp con dễ dàng hiểu và chấp nhận những thông tin mới mà không cảm thấy bối rối hay xấu hổ.
Đầu tiên, ba mẹ nên khởi đầu bằng việc chủ động tạo ra các cuộc trò chuyện về giới tính từ khi con còn nhỏ, chứ không đợi đến khi trẻ gặp phải vấn đề. Hãy tận dụng những khoảnh khắc tự nhiên trong cuộc sống hàng ngày để đề cập đến chủ đề này, như khi tắm cho con hoặc khi trẻ tò mò về sự khác biệt giữa nam và nữ.
Hơn nữa, ba mẹ cần thể hiện thái độ tích cực, không phán xét và sẵn lòng lắng nghe. Việc này giúp các con cảm thấy được tôn trọng và dần dần xây dựng sự tin tưởng. Nếu ba mẹ thể hiện sự lo lắng hay tránh né, trẻ có thể cảm thấy bối rối và ngại ngùng khi nói về những vấn đề nhạy cảm.
Nguyên tắc lặp lại
Ba mẹ hãy bắt đầu những cuộc trò chuyện đơn giản về giới tính từ khi trẻ còn nhỏ và dần dần mở rộng phạm vi, mức độ chi tiết khi con dần lớn lên. Mỗi lần trò chuyện, hãy nhắc lại những khái niệm cơ bản và bổ sung thêm thông tin mới phù hợp với độ tuổi của trẻ.
Hơn nữa, lặp lại không chỉ dừng lại ở việc nói chuyện mà còn qua các hoạt động hàng ngày. Ví dụ, khi tắm cho trẻ, ba mẹ có thể nhắc lại các nguyên tắc về vùng riêng tư. Khi trẻ bắt đầu tò mò về cơ thể mình, ba mẹ có thể sử dụng sách, phim hoạt hình giáo dục để giải thích một cách rõ ràng và dễ hiểu.
Giáo dục giới tính cho con là một quá trình cần sự tỉ mỉ và kiên nhẫn từ ba mẹ. Việc tuân thủ các nguyên tắc quan trọng như trung thực, tin cậy, thuần khiết và tích cực chủ động sẽ giúp trẻ có kiến thức đúng đắn và tự tin hơn về bản thân. Hãy bắt đầu những cuộc trò chuyện này từ sớm và lặp lại thường xuyên để củng cố nhận thức cho trẻ. Để trang bị cho con đầy đủ kỹ năng sống và kiến thức cần thiết, ba mẹ tham khảo ngay khóa học kỹ năng sống DREAM UP, trang bị cho con những kỹ năng về giới tính ngoài ra còn kỹ năng sống xã hội như tự tin giao tiếp, tự lập, lên kế hoạch học tập,….Ba mẹ nhận thông tin nội dung lớp chi tiết tại đây.
Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…
"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.