Tình trạng yêu sớm luôn là vấn đề nghiêm trọng và gây ra nhiều tranh cãi giữa các bậc làm cha mẹ. Đây không chỉ là vấn đề liên quan đến tuổi tác mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý, đến trách nhiệm và cả tương lai của trẻ. Nhiều bậc phụ huynh cấm đoán “yêu sớm” một cách cực đoan dẫn đến hệ quả tiêu cực cho con như suy nghĩ dại dột thậm chí tự tử. Vậy biện pháp giải quyết phù hợp khi con yêu sớm là gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Hiểu đúng về “yêu sớm” – “Sớm” là khi nào?

Yêu sớm là tình yêu chớm nở trong độ đổi học sinh tiểu học, trung học trở lên. Theo kết quả khảo sát, trung bình trẻ em sẽ có mối tình đầu khi chúng lên 5, 6 tuổi. Trẻ thường dành tình yêu của mình cho người thân và gia đình, nhưng khi bắt đầu đi học, các bé bắt đầu có cảm giác lạ lẫm, tò mò và có cảm tình với những người bạn trong lớp bởi chúng dành nhiều thời gian để học tập, tham gia các hoạt động cùng nhau hơn là so với gia đình.

Tình yêu ở lứa tuổi học sinh là một vấn đề khá tế nhị bởi lẽ trong thời gian này các em cần tập trung vào việc học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân trở nên chững chạc hơn. Ngoài ra trẻ ở độ tuổi này chưa có sự hiểu biết rõ ràng về tình yêu, các điều kiện về mặt tâm sinh lý cũng chưa đủ để có một tình yêu theo đúng nghĩa. Tình cảm xuất phát trong thời điểm này bắt nguồn từ cảm giác hiu quạnh và sự tò mò về sự khác biệt của bạn khác giới, do đó tạo nên những suy nghĩ lưu luyến, nhớ nhung. Tình cảm đó có thể rất quyết liệt, da diết nhưng đối với các bạn trẻ chỉ đơn thuần là tình bạn hoặc tình tri kỷ mà các bé đang tưởng nhầm thành tình yêu.

Tình cảm ở độ tuổi này dù là tình bạn hay tình yêu cũng sẽ biểu hiện được sự thật lòng. Tuy nhiên cũng rất dễ bị ảnh hưởng bớt những tác nhân bên ngoài dẫn đến hình thành quan điểm sai lệch. Hiện nay có rất nhiều các ứng dụng hẹn hò nổi lên, cùng với sự phát triển của công nghệ khiến bé có cơ hội tiếp xúc sớm các phương tiện này dẫn đến vấn đề “yêu sớm” và kèm theo đó là ẩn chứa những tệ nạn xã hội. Một số ứng dụng hẹn hò phổ biến hiện nay như tinder, facebook dating, lit match,… Những ứng dụng này cho phép kết nối nhiều người dùng từ nhiều nơi và ở các độ tuổi khác nhau, nhiều kẻ xấu dễ trà trộn vào, dụ dỗ và tiến hành lừa đảo hay có những ý đồ xấu với các bé. Các bậc phụ huynh nên quan tâm và kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội của con để tránh những tình huống xấu xảy ra.

Yêu sớm không phải là xấu nhưng quan trọng là cách bạn trẻ yêu như thế nào. Bởi vì độ tuổi chưa trưởng thành, chưa có đủ kiến thức về tình yêu lành mạnh cũng như làm chủ bản thân và cách đòi hỏi tôn trọng từ mọi người dẫn đến những hành vi lệch lạc.

“Tình yêu con nít” như thế nào qua từng độ tuổi của trẻ?

“Tình yêu con nít” là tình yêu diễn ra khi trẻ chưa đủ tuổi vị thành niên, trong khoảng thời gian đó sẽ được chia thành 3 mốc độ tuổi khác nhau. Ở mỗi giai đoạn, suy nghĩ, hành động của trẻ diễn ra khác nhau và những biểu hiện của tình yêu cũng khác nhau. Các bậc phụ huynh hãy cùng tìm hiểu rõ hơn qua 3 giai đoạn trẻ yêu sớm sau đây:

6 đến 9 tuổi

Giai đoạn phát triển của trẻ từ 6- 9 tuổi luôn có những điều thú vị xảy ra bởi đây là thời gian con bắt đầu học hỏi, tự hình thành suy nghĩ và cảm xúc riêng về thế giới xung quanh. Đây cũng là lúc trẻ bắt đầu có cảm tình với những người bạn khác giới.

Đa phần các bé trong độ tuổi này chưa được giáo dục kỹ về giới tính, khi đi học và tiếp xúc với bạn khác giới có thể nảy sinh ra cảm tình và rung động. Những biểu hiện trong thời điểm này có thể thấy như việc trẻ thích chơi với người bạn nào đó, muốn ngồi chung bàn, quan tâm đến sở thích của họ, thích nói chuyện và thường xuyên rủ đi chơi. Trong các cuộc trò chuyện, bé cũng sẽ hay nhắc đến những việc liên quan đến người mà mình thích.

10 đến 13 tuổi

Ở độ tuổi này, trẻ bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì. Chúng sẽ có những sự bỡ ngỡ khi khám phá sự thay đổi của cơ thể cũng như cảm xúc khi đối diện với người mà chúng thích. Trong thời gian này ba mẹ cần quan tâm con nhiều hơn, có sự giáo dục đầy đủ để bé kịp thời thích nghi, không để bé bị hoang mang hoặc có những suy nghĩ lệch lạc.

Trong độ tuổi này, ba mẹ có thể phát hiện con bắt đầu biết yêu dựa vào những đặc điểm như đi chơi nhiều hơn, thường là đi chơi riêng ở những địa điểm như rạp chiếu phim, công viên, quán cà phê, đi dã ngoại,… Thỉnh thoảng con sẽ hỏi những câu hỏi liên quan đến chuyện tình cảm của ba mẹ lúc trước, về nụ hôn đầu, những cuộc hẹn hò và các sự kiện khi quen nhau.

13 đến 15 tuổi

Những thiếu niên từ 13 đến 15 tuổi có quyền tự do và cơ hội tiếp xúc với các mối quan hệ bên ngoài nhiều hơn. Thông qua các hoạt động ngoại khóa, các câu lạc bộ và trên mạng xã hội, trẻ có thể làm quen với nhiều người bạn mới, hình thành những cuộc nói chuyện riêng cũng như có bí mật cho riêng mình.

Ở độ tuổi này con có tính chủ động hơn, sẽ tiếp tục đặt câu hỏi về những mối quan hệ khi yêu đương và thường xuyên kể về người mình thích. Những đứa trẻ khi yêu sẽ bắt đầu trưng diện, chăm chút cho bản thân và rất quan tâm đến suy nghĩ của người khác về mình đặc biệt là các bạn gái.

Con yêu sớm phải làm sao?

Như chúng ta đã biết, việc trẻ yêu sớm không được khuyến khích nhưng cũng không cần phải có những cách xử lý quá cực đoan. Vào độ tuổi dậy thì, trẻ sẽ có những sự thay đổi về tâm lý, dễ bị ảnh hưởng bởi những suy nghĩ tiêu cực hoặc có tâm lý nổi loạn, chính vì thế ba mẹ cần quan tâm và có những cách giúp con không bị sa đà vào việc yêu khi còn quá nhỏ. Các bậc phụ huynh hãy tham khảo những biện pháp dưới đây để hỗ trợ con một cách tốt nhất.

Đừng tỏ ra gay gắt ngay

Rất nhiều phụ huynh cảm thấy bất ngờ và tức giận khi con mình biết yêu ngay trong thời gian còn đi học. Những điều ba mẹ kỳ vọng là con tập trung học tập và đạt được thành tích cao thay vì yêu đương và ham chơi. Tuy nhiên, ba mẹ hãy lưu ý không nên tỏ thái độ quá gay gắt hay dọa dẫm với con vì sẽ gây ra tình trạng chống đối hoặc phản kháng lại. Trong tâm trí của trẻ lúc ấy, việc có tình cảm với một người là không có gì sai nên nếu bị buộc tội ngay lập tức dễ khiến trẻ giận dỗi và phản ứng tiêu cực với ba mẹ.

Ba mẹ không thể hiện sự gay gắt nhưng cũng không nên đùa cợt, thay vào đó nên nghiêm túc nói chuyện và tìm hiểu về tiến độ tình cảm về mối quan hệ của con. Đôi khi mối quan hệ của con với bạn bè chỉ diễn ra bình thường thì sẽ có cách giải quyết khác, trường hợp nghiêm trọng hơn thì ba mẹ cần có biện pháp xử lý mạnh hơn.

Sau khi nắm được tình hình của con, ba mẹ nên nhẹ nhàng đưa ra lời khuyên, định hướng để con đưa ra quyết định. Bên cạnh đó cần giáo dục về yêu đương khi còn trẻ và những lưu ý để đảm bảo việc học tập được ổn định, bảo vệ được bản thân tránh những trường hợp không may xảy ra.

Hãy cho con cảm thấy rằng ba mẹ cũng hứng thú với câu chuyện tình cảm của con bằng việc hỏi thăm về người yêu của con, về tình trạng mối quan hệ ra sao. Tuy nhiên các bậc phụ huynh không nên bắt ép con phải làm theo ý mình hay ngăn cấm con không được gặp người yêu. Khi đó con sẽ cho răng ba mẹ đang tước đi quyền tự do và can thiệp quá nhiều vào cuộc sống riêng của mình. Thực tế cho thấy rằng ba mẹ càng cấm thì con cái càng có tính chống đối. Dù ba mẹ có tìm mọi cách ngăn cản như tịch thu điện thoại thì con vẫn có thể mượn điện thoại của bạn, nếu không cho con đi chơi thì sẽ gặp trên lớp hoặc có thể trốn học để gặp nhau,… Điều này diễn ra lâu dài có thể hình thành thói quen xấu cho trẻ và đồng thời khiến ba mẹ rất vất vả để theo dõi bé.

Trò chuyện cởi mở hơn

Nhiều gia đình gặp phải trường hợp ba mẹ và con cái rất ít trò chuyện với nhau, thậm chí thường xảy ra sự hiểu nhầm hoặc xích mích. Nguyên nhân của tình trạng này xảy ra do sự khác biệt về độ tuổi, suy nghĩ và thiếu sự thấu hiểu. Do đó để giúp con có những hiểu biết đúng đắn về vấn đề yêu đương sớm, ba mẹ hãy chủ động tạo ra những cuộc trò chuyện với con.

Tâm lý của trẻ thường lo lắng sợ bị mắng và nhút nhát nên khó mở lời với ba mẹ. Để đến gần và tạo được niềm tin với con, ba mẹ hãy tâm sự thoải mái, cởi mở để lắng nghe con tâm sự, nói ra những suy nghĩ thật lòng. Nếu có những điều chưa đúng, ba mẹ không nên trách móc, thay vào đó hãy nhẹ nhàng đưa ra lời khuyên và chia sẻ giống như một người bạn.

Nhiều bậc phụ huynh hay có thói quen hỏi cặn kẽ và dồn dập, thay vào đó hãy đặt những câu hỏi mở để bé dễ kể về mối quan hệ của mình. Đồng thời có thể kể cho con nghe về câu chuyện tình yêu của ba mẹ lúc trước để con tìm thấy được sự tương đồng và gần gũi. Dần dần ba mẹ hãy lồng ghép những lời khuyên vào trong câu chuyện và định hướng đúng đắn về mục tiêu ở hiện tại, nhắc nhở con tập trung vào việc học, trau dồi bản thân chứ không nên lụy tình cảm, hãy biến nó trở thành động lực tích cực chứ phải là rào cản.

Dạy con tôn trọng cảm xúc của người khác

Giả sử con tâm sự rằng con đang thích một bạn nhưng không nhận lại được phản hồi, ba mẹ hãy dạy con cách từ bỏ để tôn trọng cảm xúc của người khác. Bé cần biết rằng, thích một người là đúng nhưng khi không có tình cảm với người khác thì vẫn có quyền từ chối. Tình cảm là thứ không thể ép buộc và không mua được bằng tiền. Ba mẹ hãy cho bé biết nếu cố gắng theo đuổi một người không thích mình sẽ khiến người đó khó chịu, buồn bực và thậm chí làm cho mối quan hệ giữa 2 người ngày càng tồi tệ đi.

Tương tự như vậy, nếu một người thích con nhưng con không có cảm tình với họ thì hãy nhẹ nhàng từ chối, không nên quá thẳng thừng hay dùng hành động quá tiêu cực như mắng, đánh hay từ chối nơi đông người sẽ khiến người đó xấu hổ và bị tổn thương.

Đưa ra những ranh giới trong hành vi

Tình cảm ở độ tuổi thiếu niên thường chỉ dừng lại ở việc gặp gỡ hoặc đi chơi. Tuy nhiên vẫn có một số trường hợp trẻ mạnh dạn hơn, nắm tay hoặc thậm chí là ôm, hôn. Ba mẹ cần giáo dục cho con mình về những ranh giới trong tình yêu khi còn nhỏ, đặc biệt là với con gái (người dễ bị ảnh hưởng và tổn thương bởi những hành vi quá giới hạn). Hãy đặt ra những quy định cho trẻ khi có người yêu về giữ những hành vi có chuẩn mực, không xâm phạm đến cơ thể của bạn khác giới, không được đi đến những nơi vắng vẻ, các quán nhậu, quán bar, đi chơi không về quá trễ,… Các bậc phụ huynh cần nghiêm khắc trong các vấn đề này để hình thành tính kỷ luật cho con, đồng thời để con biết được những hậu quả xấu có thể xảy ra, từ đó có ý thức tự giác bảo vệ bản thân mình và yêu đương lành mạnh.

Không nên xâm phạm quyền riêng tư của con

Tò mò và muốn xem các thông tin cá nhân để biết tình hình tình cảm của con là tâm lý chung của mỗi bậc phụ huynh. Thế nhưng hành vi này không được khuyến khích bởi nó xâm phạm đến quyền riêng tư của con. Những việc làm như theo dõi, đọc trộm tin nhắn, nhật ký,… sẽ khiến trẻ khó chịu, cảm giác như bản thân là tội phạm đang làm điều sai trái và không có quyền tự do.

Khi bị xem trộm tin nhắn hay nhật ký, trẻ đã bắt đầu hình thành sự bất mãn. Tuy có thể không biểu hiện ra bên ngoài nhưng dần dần trong tư tưởng của con đã hình thành suy nghĩ nói dối, tìm cách giấu giếm để giữ sự riêng tư cho mình.

Bên cạnh đó, những đứa trẻ lớn lên trong gia đình có sự hà khắc, khó tính và quản lý nghiêm ngặt dễ hình thành tâm lý tự ti, ít nói, dễ gặp áp lực và không có tính tự lập cao, gây ảnh hưởng đến tương lai sau này rất nhiều.

Thay vào việc can thiệp quá nhiều vào quyền riêng tư của con mà không được cho phép, ba mẹ hãy chân thành chia sẻ với con, để con tin tưởng chia sẻ mỗi khi có vấn đề. Khi đó con vừa có một chỗ dựa vững chắc mà ba mẹ cũng dễ dàng kiểm soát và bảo vệ con tốt nhất.

Cùng con vượt qua những tổn thương

Tình yêu ở tuổi học trò thường diễn ra cuồng nhiệt nhưng cũng rất chóng vánh, không bền vững. Những cặp đôi đến với nhau vì sự rung động nhất thời, vì những sự thú vị ban đầu nhưng kéo theo đó là sự mai chán cùng với những hiểu lầm, hờn dỗi. Ở độ tuổi này, các bé chưa có được sự cảm thông và thấu hiểu nên vấn đề chia tay diễn ra thường xuyên sau một thời gian ngắn.

Một đứa trẻ sẽ bị tổn thương nếu đột nhiên người yêu nói muốn chia tay. Tình cảm đầu đời đổ vỡ sẽ để lại nỗi đau khá sâu đậm, khiến trẻ trở nên buồn bã, trầm tư, ít nói, hay khóc, thiếu sự tập trung và kết quả học tập sa sút.

Khả năng lấy lại tinh thần của các bé chưa được ổn định, do đó ba mẹ hãy an ủi và trở thành chỗ dựa cho con. Hãy hỏi tâm trạng của con sau sự việc chia tay như thế nào, sau đó để bé hiểu rằng chuyện tình cảm không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Ba mẹ cũng có thể lồng ghép câu chuyện ngày xưa của mình vào để con dễ hình dung. Sau đó nên đưa trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời cho khuây khoả như đi du lịch, cắm trại, tạo thói quen lành mạnh mới như tập thể dục, đạp xe hay hoặc tiếp thu thêm kiến thức thông qua các các bộ môn đàn, vẽ, nhảy múa,…

Giáo dục giới tính

Trong thời đại hiện nay, vấn đề giáo dục giới tính cho trẻ nên được các bậc phụ huynh tìm hiểu cho con nhiều hơn, nhất là những gia đình có trẻ vị thành niên. Việc giáo dục này sẽ giúp cho các bé có được vốn kiến thức cần thiết, đảm bảo cho việc bảo vệ bản thân và phát triển cuộc sống toàn diện hơn. Khi trẻ lên 6 tuổi là thời gian thích hợp để dạy về vấn đề này.

Giáo dục giới tính được hiểu là kiến thức về các lĩnh vực như quan hệ tình cảm, sự khác biệt về đặc điểm cấu tạo của nam và nữ, vấn đề tình dục và sức khỏe sinh sản. Việc giáo dục ngày từ sớm có thể giúp trẻ tránh được những hành vi có khả năng ảnh hưởng đến bản thân, giúp trẻ có cách ứng xử tốt trong các mối quan hệ.

Phổ biến kiến thức pháp luật

Trẻ hoá tình dục là một vấn đề có tỷ lệ ngày càng gia tăng hiện nay. Nếu quan hệ tình dục khi dưới 18 tuổi sẽ mang lại nhiều ảnh hưởng tới sức khoẻ của người con gái, vừa ảnh hưởng sức khoẻ, vừa thiếu kinh nghiệm chăm sóc con và quan trọng hơn, hành vi này còn vi phạm pháp luật.

Cụ thể, người đủ 18 tuổi nếu quan hệ tình dục với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi dù là tự nguyện vẫn có thể bị phạt tù từ 1- 5 năm. Tuỳ vào độ tuổi khác nhau sẽ có những quy định khác nhau về mức độ hình phạt. Do đó ba mẹ nên phổ biến kiến thức về pháp luật từ sớm để con không phạm phải những lỗi đó.

Thanh xuân là quãng thời gian tươi đẹp của lứa tuổi học sinh. Trong thời gian đó không thể thiếu những cuộc tình vụng trộm, những mối tình đầu khó phai. Yêu sớm không hẳn là xấu nhưng phải cần sự sáng suốt để tình yêu đó trở nên tươi đẹp và đáng nhớ. Ba mẹ chính là người đồng hành, hỗ trợ để con không bị sa đà vào thứ tình yêu mù quáng, giúp con vừa cân bằng tình cảm và học tập.

Bên cạnh những phương pháp kể trên, các bậc phụ huynh có thể tham khảo thêm các khóa học để giúp trẻ có được sự giáo dục đầy đủ về việc yêu sớm. Điển hình ba mẹ có thể tham khảo khóa học KidUP và DreamUP của trung tâm giáo dục UPO. Đây là một khoá học được nhiều bậc phụ huynh lựa chọn cho các bé thiếu nhi, thiếu niên từ 9 – 16 tuổi tham gia. Khoá học mang đến cơ hội để bé học được các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống như kỹ năng giao tiếp, đàm phán, kỹ năng ứng xử với người xung quanh và đặc biệt là giúp bé biết cách khai phóng, phát triển tư duy tự thức để khám phá khả năng của mình. Khóa học này còn giúp các bé có thêm kiến thức về tình cảm học đường lành mạnh, những bài học và lưu ý về giáo dục giới tính mà trên trường chưa giảng dạy cho trẻ. Hy vọng rằng bài viết vừa rồi có thể mang đến những thông tin bổ ích, giúp các bậc phụ huynh hiểu và tìm được phương pháp phù hợp để giáo dục cho con về vấn đề yêu sớm kịp thời.

trường đào tạo kỹ năng UPO

cho thanh thiếu niên từ 10-16 tuổi

đăng ký sớm

Nha Trang

Hà Nội / Đà Nẵng

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.